Bilim insanları, 410 milyon yıl evvel yeryüzünde var olan ve uzunluğu 8 metreye ulaşabilen, uzun mühlet mantar sanılan Prototaxites isimli organizmanın aslında büsbütün farklı ve soyu tükenmiş bir ömür koluna ilişkin olduğunu ortaya koydu.
Keşif, Dünya’daki birinci karmaşık hayat formları hakkındaki bilgilere yepisyeni bir perspektif kazandırdı ve 165 yıldır süren tartışmayı noktaladı. Dünya tarihinde eşine az rastlanır bir keşif bilim topluluğunu heyecanlandırdı. Yaklaşık 8 metre yüksekliğe erişen devasa bir organizma olan Prototaxites’in gerçek kimliği uzun yıllar gizemini korudu.
NE VAKİT VAR OLDU?
Prototaxites yaklaşık 410 milyon yıl evvel ortaya çıktı ve 360 milyon yıl öncesine dek varlığını sürdürdü.
165 YILLIK GİZLENME
İskoçya Ulusal Müzeleri’nde misyonlu araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen yeni fosil incelemesi, Prototaxites’in ne hayvan, ne mantar, ne de bitki olduğunu kanıtladı. Organizma, günümüzde büsbütün yok olmuş bağımsız bir evrimsel ömür koluna mensuptu.
Araştırmanın eş müelliflerinden Dr. Sandy Hetherington, “Prototaxites konusundaki 165 yıllık belirsizliğe değerli bir katkı sunmak çok heyecan verici. Bu organizmalar artık tanıdığımız ömür biçimlerinden büsbütün farklı. Anatomik ve kimyasal özellikleri mantar ya da bitki kökenli olmadığını gösteriyor; münasebetiyle yok olmuş farklı bir evrimsel kolun kesimi olduklarını anlıyoruz” dedi.
FOSİLLER NEREDE KEŞFEDİLDİ?
Dev fosil, İskoçya’nın Aberdeenshire bölgesinde yer alan Rhynie çörtü ismi verilen sedimanter tortul yatakta bulundu. Araştırmanın öbür eş müellifi Dr. Corentin Loron, Rhynie çörtünün bedelini şu sözlerle vurguladı: “Dünyanın en eski karasal ekosistem fosillerinden birine konut sahipliği yapan bu bölge, fevkalâde korunma kalitesi sayesinde moleküler tahlillere ve makine tahsili üzere ileri teknikleri kullanmamıza imkân veriyor.”Ekip, fosilin kimyasal bileşimini ve doku yapısını ayrıntılı biçimde inceledi. Sonuçlar, Prototaxites’in günümüzde var olmayan apayrı bir ömür formu olduğunu doğruladı.
Çalışmanın eş baş muharrirlerinden Laura Cooper, “Daha evvelki çalışmalar Prototaxites’i bilinen büyük karmaşık organizmaların dışında tutuyordu. Bu yüzden onun başka ve artık büsbütün ortadan kalkmış bir karmaşık ömür soyuna ilişkin olduğu sonucuna ulaştık. Prototaxites, ömrün büyük ve karmaşık yapılar oluşturmak için yaptığı bağımsız bir evrimsel girişimdir” sözlerini kullandı.
Keşfedilen fosil, incelemelerin tamamlanmasının akabinde İskoçya Ulusal Müzeleri’nin Edinburgh koleksiyonuna dahil edildi. Dr. Nick Fraser, bu cins örneklerin müze arşivlerinin bilimsel çalışmalar için taşıdığı değeri vurguladı.