44 ülkeden 114 eşsiz mushaf İstanbul’da bir arada

Taksim Camii Kültür Sanat Merkezi’nde açılan “Altın Harfler: 114 Mushaf, Tek Kelam (Golden Letters: 114 Mushaf, One Word)” standı, İslam tarihinin farklı periyotlarında yazılmış mushafları merkeze alarak ayetler etrafında oluşan varlıklı kavramsal dünyayı ziyaretçilere sunuyor.

Serginin genel koordinatörü Abdullah Dide Şentürk yaptığı açıklamada, gönüllüsü olduğu “mynameislam” platformunun koleksiyonundaki yapıtların burada sergilendiğini belirtti.

Platformun yurt dışındaki yetim ve muhtaçlık sahibi çocuklar için şenlikler düzenlediğini, gelirini Gazze’ye bağışlamak emeliyle Filistin temalı eserler ürettiğini tabir eden Şentürk, “Mushaf koleksiyonunu farklı ülkelere gittiğimiz için oralardan toparlamıştık. Sonrasında çok özel yapıtlarla de tamamlayınca aklımıza bu türlü bir fikir geldi. Kur’an’da 114 müddet var. 114 mushafımız olsun, 114 kavramla ilişkilendirelim istedik.” dedi.

Platformun yurt dışındaki yetim ve gereksinim sahibi çocuklar için şenlikler düzenlediğini, gelirini Gazze’ye bağışlamak hedefiyle Filistin temalı eserler ürettiğini tabir eden Şentürk, “Mushaf koleksiyonunu farklı ülkelere gittiğimiz için oralardan toparlamıştık. Sonrasında çok özel yapıtlarla de tamamlayınca aklımıza bu türlü bir fikir geldi. Kur’an’da 114 müddet var. 114 mushafımız olsun, 114 kavramla ilişkilendirelim istedik.” dedi.

İslam sanatlarının tezhip, sınır ve ebru üzere ögelerini sergilemek hedefiyle yola çıktıklarını, lakin konseptin daha derin olması için genişlettiklerini anlatan Şentürk, şunları kaydetti:

“Kur’an-ı Kerim’de geçen hak, hikmet, rahmet üzere kavramlar var. Bu kavramları da Dilara Tekin, Şerafettin Kalay, Nureddin Yıldız, Firuzan Çetin ve Mehmet Akif Can hocalarımızla masaya yatırdık. ‘Hangisi olmalı, hangisi olmamalı, neden o olmalı?’ diye konuştuğumuz birçok toplantıdan sonra çıkmış kavramlar bunlar. Yakın vakitte inşallah Sultanahmet’te Kur’an Müzesi ismiyle daima bir stant de açmayı planlıyoruz. Orada yabancılara yönelik hidayet kavramı öne çıkacak, 33 mühlet üzerinden 33 kavram işlenecek. Mühtedilerin yani sonradan Müslüman olanların imanla ilgili sorularına odaklanan bir çalışma olacak.”

Projenin başlangıcında Kur’an’ın günümüz meselelerine sunduğu tahlilleri aile ve gençlere yönelik 99 kavram üzerinden ele aldıklarını belirten Şentürk, “Daha sonra mushaf adedini, Kur’an’daki müddet sayısı olan 114’e çıkarttık. Stanttaki en eski eser 1698 yılında Hamburg’da yazılmış Latince bir Kur’an-ı Kerim mushafı. Iraklı hattat İbnül Bevvab’ın mushafı ile Çad, Mısır ve Sudan’dan el yazması eserler de var. İtibar yapıtların tıpkı basımları, Pir Hamdullah, Ahmed Karahisari, Şekerzade Seyyid Mehmed’in çizgileri var. Onun dışında Afrika’da çocukların Kur’an ezberlemek için kullandıkları löh denilen tahtalarımız var. Felak, Nas ve İhlas müddetinin olduğu Mısır’da Firuze ve değişik taşlarla işlenmiş üç modüllük yapıtın üzerinde Felak, Nas ve İhlas müddetleri yazıyor. Bir de camekanın içinde çok özel minik mushaflar var. Onlar da genelde el yazması ve deriye yazılmış mushaflar.” dedi.

Ziyaretçilerin sergiyi gezebileceği üzere kavramlar üzerine düzenlenen sohbet programlarına da katılabileceğini tabir eden Şentürk, “Buraya geldiklerinde olağan ki öncelikle 114 tane birbirinden farklı mushaf görecekler. Türk, Osmanlı, İranlı hattatların, Arap ülkelerinden ve dünyanın değişik bölgesindeki hattatların yapıtları var. Mesela Bosna çizgisi, Endülüs çizgisi, 10 ciltlik İstanbul mushafı. Bunların tamamını burada görme bahtları var. Ayrıyeten birtakım fermanlar, eski beratlar ve Gazze faydasına satışa sunduğumuz sınır tablolarımız var. Mushaflardan satışımız yok fakat birtakım tabloları Gazze faydasına satışa açtık.” diye konuştu.

Şentürk, “mynameislam” platformunun Filistin temalı yaklaşık 400 çeşit eserine de stantta yer verdiklerini belirterek “Bizim 400 çeşide yakın farklı eserimiz var. Birçok kuruma, vakıflara, sivil toplum kuruluşlarına, okullara, Amerika’dan Kanada’ya, İsviçre’den Almanya’ya birçok bölgeye gönderdiğimiz eserlerimizden bir seçki yaptık.” bilgisini paylaştı.

Sergide erken devir mushafların sadeliğinden klasik çizgi ekollerinin ölçü ve ritim zenginliğine uzanan görsel bir seyahat sunuluyor. Az eserler ortasında 1698 Hamburg baskısı Latince “Al Corani”, 140 yıllık Çad deri mushafı ve Hz. Osman’a atfedilen Mushaf-ı Şerif öne çıkıyor.

44 ülkeden gelen 114 mushaf, “Kelam birebirdir, onu taşıyan formlar vakitle değişir.” gerçeğini gözler önüne seriyor.

Sergi mühletince Kur’an ile bağlantıyı farklı boyutlarıyla ele alan söyleşiler ve etkinlikler devam edecek. Bugün Nurettin Yıldız “Mushaf Bize Ne Anlatıyor?”, 16 Ocak’ta Firuzan Çetin “Kur’an’la Tekrar Başlamak” söyleşisi düzenlenecek. Son gün 17 Ocak’ta ise “Evlen Vakit İçinde” kara mizah tiyatro oyunu sahnelenecek.