Emekli maaşları sil baştan: Köklü değişiklikler yolda
Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, TRGT’de katıldığı canlı yayında milyonlarca emekliyi yakından ilgilendiren düzenlemenin detaylarını paylaştı. Adeta ‘sefalet’ fiyatı haline gelen en düşük emekli maaşının 20 bin liraya yükseltilmesinin akabinde, prim gün sayıları ortasındaki farkın maaşlara yansıtılması maksadıyla yeni bir düzenleme başlatıldığını açıkladı.
“SAYININ 5 KAT ARTMASI KRİTİK”
Sistemin mevcut durumuna ait bilgileri paylaşan Bal, başlangıçta yaklaşık 1 milyon kişinin yararlandığı en düşük emekli aylığı uygulamasının bugün 5 milyon bireye ulaştığını belirtti. Bu artışın sağlıklı bir tabloyu yansıtmadığını vurgulayan Bal, “Bu sayının yükselmesi aslında düzgün bir şey değil. Daha çok kişinin en az fiyatı alması, genel olarak iktisat ve toplumsal güvenlik sistemi açısından sağlıklı değil” dedi. Yeni düzenleme ile sistemin üst hakikat kademeli bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
“AYNI MAAŞI ALMALARI BÜYÜK BİR ADALETSİZLİK”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de gündeme getirdiği prim ve maaş dengesizliğine dikkat çeken Bal, mevcut sistemde önemli bir adaletsizlik bulunduğunu tabir etti. Bal, “3600 günle emekli olanla, 9000 gün Bağ-Kur primi ödeyerek emekli olan vatandaşın birebir maaşı alması büyük bir adaletsizlik” değerlendirmesinde bulundu. Yeni düzenlemede “Az prim ödeyene az maaş, çok prim ödeyene çok maaş” unsurunun temel alınacağını belirten Bal, en düşük emekli maaşının 20 bin lira düzeyinin altına düşmemesi gerektiğini vurguladı.
KÖK MAAŞ VE AYLIK BAĞLAMA ORANI SORUNU
En düşük emekli maaşı olan 20 bin liralık ödemenin hazine dayanağıyla sağlandığını tabir eden Bal, sistemin sürdürülebilirliği açısından gelir takviyesinin değerine işaret etti. 2008 sonrası düşürülen aylık bağlama oranlarının önemli hak kayıplarına yol açtığını belirten Bal, şu örneği verdi:
“1999 öncesinde 10 bin lira maaşla çalışırken yaklaşık 7 bin lira emekli maaşı alabiliyordunuz. 2008 sonrasında ise 10 bin lira maaşla çalışıp emekli olduğunuzda 3 bin 500 lira emekli maaşı bağlanır hale geldi. Zira aylık bağlama oranı önemli formda düşürüldü.”
“EN KRİTİK HUSUS…”
Türkiye genelinde emekli maaşı ortalamasının 25 bin liranın altında kaldığını belirten Murat Bal, SGK bünyesinde yürütülen çalışmanın yakın vakitte kamuoyuna açıklanmasının beklendiğini söyledi. Bal, sürece ait değerlendirmesinde, “Bence düzgün ve hakkaniyetli bir düzenleme gelecek. En kritik husus, mevcut 20 bin liralık en düşük emekli maaşının altına düşülmemesi” sözlerini kullandı.
