Özel sektörde asgari ücret etkisi ne olacak? Sıra onlarda
Asgari fiyat, memur ve emekli maaşlarının 2026 yılı için belirlenmesiyle birlikte, fiyat artışlarında özel dalın nasıl bir yol izleyeceği merak edildi. Yılın ikinci yarısında SSK ve Bağ-Kur emeklilerine %12,19 oranında artırım yapılırken, memur ve memur emeklilerinin maaş artışı %18,60 olarak gerçekleşti.
ÖZEL BÖLÜMDE EN BELİRLEYİCİ ÖGE: MİNİMUM ÜCRET
Özel dalda fiyat artışlarını direkt etkileyen en temel öge minimum fiyattaki artış oldu. 2026 yılı prestijiyle geçerli olacak yeni taban fiyat %27’lik yükselişle 28.075 TL’ye çıkarıldı. Bunun yanı sıra, patronlara sağlanan minimum fiyat takviyesi de 1.000 TL’den 1.270 TL’ye yükseltildi.
İŞVEREN NASIL BİR SİYASET İZLEYECEK
Asgari fiyatın üzerinde maaş alan çalışanlar, patronların nasıl bir artırım siyaseti izleyeceğini yakından takip ediyor. Artırım oranları ne olacak? Patronları zorlamadan çalışanları tatmin edecek istikrar mümkün mü? Milliyet’e konuşan, Toplumsal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz ile Yeminli Mali Müşavir Ahmet Kurtuluş, özel kesimde beklenen artırım oranlarına dair değerlendirmelerde bulundu.
AHMET KURTULUŞ: “ZAM ORANLARI BÖLÜME NAZARAN DEĞİŞEBİLİR”
Yeminli Mali Müşavir Ahmet Kurtuluş’a nazaran özel bölümde fiyatlar için bir üst hudut bulunmazken, minimum fiyat yasal taban niteliği taşıyor. Kurtuluş, “2026 prestijiyle çalışanlara 28.075 TL’nin altında maaş ödenmesi mümkün değil. Artırım oranlarını belirlerken minimum fiyata yapılan %27’lik artış en temel ölçüt oluyor. Lakin hizmet, üretim ve ticaret üzere bölümlerde farklı oranlar gündeme gelebilir. Personellik maliyetleri birçok işletme için en büyük sarfiyat kalemlerinden biri. Genel çerçevede %27 oranı referans alınırken, sektörel farklılıklar da ortaya çıkabilir” dedi.
ÇALIŞMA BARIŞI İÇİN %27 ALT HUDUT OLABİLİR
Kurtuluş’a nazaran hem patronu zorlamayan hem de çalışanı mağdur etmeyen ortak hissede %27’lik artış. “Asgari fiyatlı çalışanlar için bu artış aslında zarurî. Minimum fiyat 22.104 TL’den 28.075 TL’ye çıkıyorsa, 30 bin TL maaş alan bir çalışanın da benzeri oranda artırım alması gerekir. Aksi halde iş yerinde huzursuzluk yaşanabilir. Alt hudut %27, ortalama artırım oranı ise %30 düzeylerinde olabilir” sözlerini kullandı.
YÜKSEK MAAŞLARA DAHA SONLU ARTIŞ GÜNDEMDE
Artırım oranlarının minimum fiyat artışının altına düşmesini beklemediğini belirten Kurtuluş, “Nitelikli ve vasıfsız çalışanlar ortasındaki fiyat farkı korunmalı. Bu nedenle minimum fiyatın biraz üzerinde maaş alanlara da en az %27 artırım yapılması muhtemel. Fakat çok yüksek gelir kümesinde yer alan çalışanlar için daha hudutlu artışlar kelam konusu olabilir” dedi.
ASGARİ FİYATIN ÜZERİNDE ARTIRIM YASAL OLARAK MÜMKÜN
Taban fiyatın üzerinde artırım yapılmasının önünde rastgele bir mani olmadığını vurgulayan Kurtuluş, “İşverenler kritik durumdaki ya da yüksek performans gösteren çalışanlarına minimum fiyat artışının üzerinde artırım yapabiliyor. Genel ortalamada %30 civarında bir artışla müsabakamız mümkün” diye konuştu.
“ASGARİ FİYATA YAKIN MAAŞLAR ÇALIŞMA BARIŞINI ZEDELİYOR”
Minimum fiyata komşu fiyatların artmasının iş hayatında önemli sıkıntılar yarattığını tabir eden Kurtuluş, nitelikli çalışanların minimum fiyata yakın fiyatlarla çalışmasının motivasyonu düşürdüğünü ve patronların bu nedenle özel artırım siyasetleri geliştirmek zorunda kaldığını söyledi.
EMİN YILMAZ: “ASGARİ FİYATA KOMŞU MAAŞLAR İÇİN NET BİR ORAN YOK”
Toplumsal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz ise minimum fiyatın yasal olarak başlangıç fiyatı olduğunu hatırlatarak, “Asgari fiyatın altında maaş ödenemez. Fakat iş kontratlarında belirlenmiş artırım oranları varsa buna uyulması gerekir. Tıpkı işi yapan çalışanlara farklı oranlarda artırım yapılması, eşit davranma unsuruna karşıttır ve türel sonuçlar doğurabilir” dedi.
Yılmaz, minimum fiyata yakın maaşlar için yasal olarak belirlenmiş bir artırım oranı bulunmadığını, lakin en az minimum fiyat artışı kadar, yani %27 civarında bir artışın makul olacağını söz etti.
“ASGARİ FİYAT, OLAĞAN FİYAT HALİNE GELDİ”
Emin Yılmaz’a nazaran taban fiyatın yıllar içinde yaygınlaşması, olağan fiyat algısını değiştirdi. Bu durumun hem ferdî hem de toplumsal problemlere yol açabileceğini belirten Yılmaz, meslek kümelerine nazaran farklı taban fiyatların belirlenmesinin daha adil olacağını savundu. Kamuda emsal bir sistemin uygulandığını hatırlatan Yılmaz, SGK’da kayıtlı yaklaşık 7.200 meslek kodu bulunduğunu ve bu yapının özel bölümde de faal kullanılabileceğini kelamlarına ekledi.
