Alzheimer’dan korunmanın ve genç bir beyne sahip olmanın üç yolu
Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen nörodejeneratif hastalıklar üzerine yapılan son araştırmalar, beynin yaşlanma suratının büsbütün genetiğe bağlı olmadığını gösterdi.
Harvard Tıp Fakültesi ve Max Planck Enstitüsü üzere itibarlı kurumlardan gelen bilgiler doğrultusunda, bireylerin günlük alışkanlıklarında yapacakları esaslı değişimlerin bilişsel yıkımı %40 oranında engelleyebildiği saptandı.
İşte global uzmanların görüşleri ve bilimsel bilgiler ışığında beyni genç tutmanın üç temel yolu:
1. Nöroinflamasyonu Durduran “Zihin Diyeti”
Beyin sıhhati kelam konusu olduğunda, Akdeniz ve DASH diyetlerinin birleşimi olan MIND diyeti öne çıktı.
Rush Üniversitesi bünyesinde yürütülen uzun soluklu çalışmalarda, bu beslenme modelini uygulayan bireylerin beyin yaşının, akranlarına oranla ortalama 7.5 yıl daha genç olduğu tespit edildi.
Harvard Tıp Fakültesi’nde beslenme ve beyin sıhhati üzerine çalışmalar yürüten Dr. Uma Naidoo, antioksidan bakımından varlıklı besinlerin değerine dikkat çekti.
Naidoo, bilhassa koyu yapraklı sebzeler ve yaban mersini üzere meyvelerin, beyindeki iltihaplanmayı (nöroinflamasyonu) azalttığını ve hudut hücreleri ortasındaki bağı güçlendirdiğini söz etti.
2. Glikofatik Sistemin Paklığı: Kaliteli Uyku
Beynin kendi kendini temizleme düzeneği olan glikofatik sistem, lakin derin uyku evresinde tam kapasiteyle çalışmakta.
Uyku sırasında beyin, Alzheimer hastalığının temel nedeni olarak görülen beta-amiloid plaklarını dışarı atmakta.
California Üniversitesi, Berkeley’de sinirbilim profesörü olan Dr. Matthew Walker, yetersiz uykunun beyinde toksik birikime yol açtığını belirtti.
Walker, gecelik yedi saatten az uyumanın bilişsel rezervleri süratle tükettiğini ve beynin biyolojik olarak yaşlanmasına yer hazırladığını vurguladı.
3. Bilişsel Rezerv ve Daima Öğrenme
Beynin yeni ilişkiler kurma yeteneği olan “nöroplastisite”, yaşlılıkta dahi korunabilmektedir. Bilimsel datalar, yalnızca bulmaca çözmenin kâfi olmadığını, beyni zorlayan yeni marifetler edinmenin (yabancı lisan öğrenmek yahut enstrüman çalmak gibi) bilişsel bir kalkan oluşturduğunu kanıtladı.
Cambridge Üniversitesi’nden nöropsikolog Dr. Barbara Sahakian, zihinsel olarak etkin bir hayat süren bireylerin “bilişsel rezerv” biriktirdiğini bildirdi. Sahakian, bu rezervin beyindeki hasarlara karşı bir tampon misyonu görerek Alzheimer semptomlarının ortaya çıkışını yıllarca ötelediğini lisana getirdi.
