Asgari ücret ve emekli aylığıyla pazar hesabı: Fasulye ve salatalığın fiyatı arttı, alım gücü zorlandı

YENİÇAĞ ÖZEL – BERNA CAN

Yeni yılın birinci ayında fiyat hareketinin en sert hissedildiği yer yeniden manav reyonu ve pazar tezgâhı oldu. İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) Aralık 2025 perakende bilgileri ile Ocak 2026’nın birinci yarısında yayımlanan hal–pazar listeleri birlikte okunduğunda, “zam şampiyonları”nın yükle sera zerzevatları üzerinde toplandığı görüldü.

Gelir tarafında ise tablo daha net: 2026 net minimum fiyat 28.075,50 TL olarak uygulanıyor. Emeklilerde en düşük aylık 16.881 TL düzeyinde. En düşük emekli aylığının 20.000 TL’ye yükseltilmesine yönelik düzenleme komiteden geçti; yasalaşma sürecinin ise tamamlanması bekleniyor.

İTO verisi ne söylüyor

İTO’nun Aralık 2025 listesinde, besinde en süratli yükselişin başında taze fasulye ve salatalık yer aldı. Sıhhat kümesinde ise antiseptik eserler tepeye çıktı.

Aralık ayının öne çıkan artış kalemleri:

Antiseptik eserler: %51,95
Taze fasulye: %46,57
Salatalık: %40,17
Üzüm: %25,52
Patlıcan: %18,82
Dana eti: %10,81
Kabak: %10,50

Ocak ortasında tezgâh: Etiket nereye çıktı?

Ocak ayının birinci yarısında yayımlanan lokal pazar listeleri, bilhassa fasulye–salatalık–patlıcan–domates sınırında etiketlerin üst taşındığını gösteriyor. Örnek listelerde:

Taze fasulye: 200 TL/kg
Salatalık: 70 TL/kg
Domates: 85 TL/kg
Patlıcan: 70 TL/kg
Bu fiyatlar, hane bütçesinde besinin hissesi arttıkça “pazar filesi”ni besbelli biçimde ağırlaştırıyor.

Asgari fiyat ve emekli aylığıyla alım hesabı

Tezgâh fiyatları üzerinden yapılan kolay bir karşılaştırma, alım zorluğunu somutlaştırıyor. (Bu hesap, sadece fiyat/gelir oranını gösterir; kira, fatura ve öbür mecburî harcamalar dâhil değildir.)

Zam şampiyonları hangi rafta toplanıyor

Yeni yılın “zam şampiyonları” en görünür biçimde şu raflarda ağırlaşıyor:

Manav/pazar: fasulye, salatalık, patlıcan, domates
Et reyonu: dana eti
Sağlık/kişisel bakım: antiseptik ürünler
Kış şartları, sera üretim maliyetleri, arz dalgalanması ve girdi baskısı üzere faktörler devredeyken, tüketicinin gündemindeki temel sorun artık “fiyat kaç lira”dan çok “bu fiyatla kaç kilo alınabiliyor” sorusuna dönüyor.