Bilim insanları açıkladı: En mutsuz dönem bu yaşta başlıyor…

Yaş ve memnunluk ilgisi, psikoloji ile iktisat araştırmalarının en ilgi cazibeli bahislerinden biri. Uzun yıllar boyunca dünya çapında yapılan çalışmalar, mutluluğun (ya da ömür memnuniyetinin) yaşla birlikte U formunda bir eğri izlediğini gösteriyordu.

Klasik U Eğrisi Nedir?

Gençlik yıllarında (özellikle 20-30’lu yaşlar) memnunluk düzeyi nispeten yüksek.

20’li yaşların sonundan itibaren yavaşça düşmeye başlar.

En düşük nokta (dip) ekseriyetle 47-49 yaş civarında görülür (farklı araştırmalarda 47,2 yahut 49 olarak belirtiliyor).

50’li yaşlardan sonra memnunluk yine yükselmeye başlar; 60’lı ve 70’li yaşlarda birçok kişi kendini daha sakin, kabullenmiş ve tatmin olmuş hisseder

Bu eğri, David Blanchflower üzere ekonomistlerin öncülük ettiği geniş çaplı bilgilere (132 ülke, milyonlarca katılımcı) dayanıyor.

Dip nokta, kariyer-realite uyumsuzluğu, aile yükleri, ebeveyn kaybı ve vaktin sonluluğunu fark etme üzere faktörlerle açıklanıyor. Lakin bu düşüş kalıcı bir kriz değil, süreksiz bir tekrar kıymetlendirme periyodu olarak görülüyor.

Eğri Bilakis mi Dönüyor?

Son yıllarda (özellikle 2017 sonrası) birtakım araştırmalar çarpıcı bir değişim gösteriyor:

• Gelişmiş ülkelerde gençler (özellikle 18-24 yaş kümesi, Z kuşağı) tarihin en mutsuz kuşağı haline geldi.

• Akıllı telefonlar, toplumsal medya, ekonomik baskılar (konut krizi, iş güvencesizliği), pandemi tesirleri üzere nedenlerle gençlikteki mutsuzluk tepe yaptı.

• Artık memnunluk eğrisi U yerine daha düz yahut bilakis dönmüş bir çizgi izliyor: Gençlikte en düşük, yaş ilerledikçe artan bir memnuniyet.

Türkiye’de Durum

Türkiye’deki TÜİK Hayat Memnuniyeti Araştırmaları ve Dünya Memnunluk Raporu dataları de benzeri eğilimler gösteriyor:

• En yüksek memnunluk ekseriyetle 65+ yaş kümesinde.

• Düşük düzeyler 35-44 yahut genç yetişkinlerde görülüyor.

• Genel memnunluk düzeyi son yıllarda dalgalı; gençlerde gerilim ve ümitsizlik artışı dikkat çekiyor.

Ne Yapmalı?

Yaş ve memnunluk ilgisi üniversal olsa da kişisel faktörler (sağlık, bağlantılar, maksat duygusu) çok tesirli.

Araştırmalar gösteriyor ki:

• 40-50’lerdeki taban süreksiz; beklentileri gerçekçi hale getirmek ve sahip olunanlara odaklanmak yardımcı oluyor.

• Gençlerdeki mutsuzluk ise toplumsal müdahale (ekran mühleti sınırlama, dayanak sistemleri) gerektiriyor.