Bu köy sürekli uyuyor…
Kazakistan’ın başşehri Astana’ya yaklaşık 300 kilometre aralıkta bulunan Kalaçi köyü, dünya tıp tarihine geçecek garip bir olayla sarsıldı. 2013 yılından itibaren ağırlaşan olaylarda, köylüler tarlada çalışırken, okulda ders dinlerken yahut meskenlerinde yemek yerken birdenbire derin bir uykuya daldı.
Bazı olayların 6 gün boyunca kesintisiz uyuduğu ve uyandıklarında şiddetli baş ağrısı, hafıza kaybı ve halüsinasyonlar yaşadığı rapor edildi.
Yıllarca süren belirsizliğin akabinde, araştırmalar bölgedeki eski bir uranyum madeni üzerinde ağırlaştı.
Sovyetler Birliği periyodundan kalma bu madenlerin, köydeki hava kalitesini direkt etkilediği saptandı.
Dr. Sergey Lukashenko (Kazakistan Ulusal Nükleer Merkezi Müdürü); Radyasyon seviyelerinin normal olduğunu lakin asıl sorunun kimyasal değişimde yattığını belirtti.
Lukashenko, madenlerden sızan karbonmonoksit ve hidrokarbon düzeylerinin, atmosferdeki oksijen ölçüsünü kritik seviyenin altına düşürdüğünü söz etti.
Dr. Byron Crape (Nazarbayev Üniversitesi Halk Sıhhati Uzmanı); Bölgede yaptığı saha incelemelerinde, hadiselerin klasik bir zehirlenmeden çok, beyne giden oksijenin periyodik olarak azalmasıyla bağlı olduğunu lisana getirdi.
Crape, bu durumun beyinde süreksiz fonksiyon kayıplarına ve motor hünerlerin durmasına yol açtığını vurguladı.
Yapılan laboratuvar tahlilleri sonucunda, terk edilmiş uranyum madenlerinde biriken ağır gazın belli hava akımlarıyla köye ulaştığı belirlendi.
Uzmanlar, karbonmonoksit ölçüsünün artmasıyla birlikte havadaki oksijen oranının birdenbire düşmesinin, insan beyninde bir çeşit “şalter indirme” sistemini tetiklediğini saptadı.
Hükümet yetkilileri, tahlil olarak köyün büsbütün tahliye edilmesine karar verdi.
2015 yılından itibaren yüzlerce aile öteki bölgelere yerleştirilirken, bilim dünyası bu olayı etraf kirliliğinin insan biyolojisi üzerindeki en radikal örneklerinden biri olarak kayıtlara geçirdi.
