Çalışırken aç kalmak: 284 milyon işçi açlıkla burun buruna
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 2026 İstihdam ve Toplumsal Eğilimler Raporu’nda, “2015 ile 2025 yılları ortasında, çok yoksulluk içinde yaşayan çalışanların oranı 3,1 puan azalarak yüzde 7,9’a geriledi. Bu da 284 milyon çalışanın çok yoksulluk içinde, yani günde 3 ABD dolarından daha az gelirle yaşadığı manasına geliyor” tespitine yer verildi. Raporda global işsizlik oranının 2025 yılında yüzde 4,9 olduğunun kestirim edildiği ve 2027 yılına kadar benzeri bir seviyede seyretmesinin beklendiği aktarıldı.
Raporda, global işsizlik oranının sabit kalmasına karşın, beşere yakışır ve kaliteli işlere yönelik ilerlemenin durduğu kaydedildi. Gençler ve bayanlar için devam eden zorluklara işaret edilen raporda, yapay zeka ile ticaret siyasetindeki belirsizliğin iş gücü piyasalarını daha da zayıflatabileceği kaydedildi. Bölgelere nazaran istihdam ve toplumsal trendlere yer verilen raporda, ticaret ve istihdamdaki değişen eğilimler değerlendirildi.
Raporun özet kısmındaki “İstihdam kalitesindeki gelişim durdu” başlığı altında, global olarak istihdam kalitesindeki güzelleşmenin son 20 yılda yavaşladığı bildirilerek, şunlar kaydedildi:
“2015 ile 2025 yılları ortasında, çok yoksulluk içinde yaşayan personellerin oranı, evvelki 10 yılda kaydedilen 15 puanlık düşüşe kıyasla, yalnızca 3,1 puan azalarak yüzde 7,9’a gerilemiştir. Bu da 284 milyon çalışanın çok yoksulluk içinde, yani günde 3 ABD dolarından daha az gelirle yaşadığı manasına geliyor. Üstelik, 2015 ile 2025 yılları ortasında düşük gelirli ülkelerde hem çok hem de orta derecede çalışan yoksulluk oranları artmış ve 2025 yılında personellerin neredeyse yüzde 68’i çok yahut orta derecede yoksulluk içinde yaşamaktadır.”
“2026 PRESTİJİYLE 2,1 MİLYAR EMEKÇİNİN KAYIT DIŞI İSTİHDAM EDİLECEĞİ VARSAYIM EDİLİYOR”
Raporda, global kayıt dışı istihdam oranının evvelki 10 yılda düşüş göstermesinin akabinde 2015-2025 periyodunda 0,3 puan arttığı aktarılarak, şu tabirlere yer verildi:
“2026 yılı prestijiyle, global olarak 2,1 milyar çalışanın kayıt dışı istihdam edileceği varsayım edilmektedir. Kayıt dışı istihdam, toplumsal muhafaza, iş hakları, iş yeri güvenliği ve iş garantisine erişimin hudutlu olması nedeniyle çoklukla daha düşük iş kalitesiyle ilgilidir. Bu artış, büyük ölçüde, başta Afrika ve Güney Asya olmak üzere, kayıt dışılık oranlarının daha yüksek olduğu ülkelerde istihdamın artan hissesini yansıtmaktadır. Bundan ötürü, bu ekonomilerde kayıt dışılığı azaltmaya yönelik uğraşlar hayati değere sahiptir. Düşük ve orta gelirli ülkelerde ekseriyetle düşük fiyatlı ve kendi hesabına çalışma oranı, 2015 ile 2025 yılları ortasında tekrar artmıştır.”
“DÜŞEN ENFLASYON, DESTEKLEYİCİ SİYASETLER VE YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ YATIRIMLARININ BÜYÜMEYİ DESTEKLEMESİ BEKLENİYOR”
Küresel iktisat ve iş gücü piyasalarının artan belirsizlik ve değişen siyaset ortamına karşın dirençli olmaya devam ettiği söz edilen raporda, 2025–2027 devri için öngörülen gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) büyümesinin 2024 yılına ait varsayımlara kıyasla neredeyse hiç değişmediği belirtildi. Raporda şu değerlendirmeye yer verildi:
“2025 yılında, ticaretin istikamet değiştirmesi, ticaret aksamalarının kısa vadeli tesirlerini yumuşatmaya yardımcı olurken; işletmelerin ve hanelerin tüketim ve yatırımlarını öne çekmesi, yılın birinci yarısında ekonomik faaliyeti destekledi. Artan belirsizlik ile işletme ve tüketici inancındaki düşüş toplam talep üzerinde baskı oluşturabilse de düşen enflasyon, destekleyici maliye ve para siyasetleri ile yapay zeka teknolojilerine yapılan yatırımların 2026 yılında büyümeyi desteklemesi beklenmektedir. Bununla birlikte görünüm, artan kamu borçları, ticaret siyasetlerindeki belirsizlik ve yapay zeka kaynaklı aksaklıklara ait değerli riskler içermeye devam etmektedir.”
“2025’TE GLOBAL İŞSİZLİK ORANI YÜZDE 4,9 OLARAK İDDİA EDİLİYOR”
Raporda, “2025 yılında global işsizlik oranı yüzde 4,9 olarak kestirim ediliyor. Bu oran 2024 yılına nazaran değişmemiş olup, 2027 yılına kadar misal düzeyde kalacağı öngörülüyor. 2026 yılında global işsizliğin 186 milyona ulaşacağı iddia edilirken, daha geniş kapsamlı iş gücü yetersiz kullanımı ölçütü olan iş açığı ise 408 milyon olarak öngörülmektedir” denildi.
“KÜRESEL İSTİHDAM ARTIŞI EVVELKİ 10 YILIN BİRAZ ALTINDA”
Raporda, “2026 yılında yüzde 1 olarak öngörülen global istihdam artışı, evvelki 10 yılın ortalamasının biraz altında olup, demografik değişimler ülkeler ortasında değerli farklılıklara yol açmaktadır. 2010-2019 devrinde yıllık ortalama yüzde 1,1 büyüme kaydeden yüksek gelirli ülkelerde istihdamın 2026 yılında gerilemesi beklenmektedir” sözlerine yer verildi.
“KADINLARIN İŞ GÜCÜNE İŞTİRAKİ ERKEKLERDEN 24,2 PUAN DAHA DÜŞÜK”
Kadınların 2025 yılında global istihdamın sadece beşte ikisini temsil ettiği belirtilerek, şu tespitlere yer verildi:
“Bu durum istihdama erişimde kıymetli manilerin olduğunu göstermektedir. Bayanların iş gücüne iştiraki erkeklerden 24,2 puan daha düşükken, genç bayanların ‘istihdamda, eğitimde yahut mesleksel eğitimde olmama’ (NEET) durumu genç erkeklerden 14,4 puan daha yüksek. Bayanların global işsizlik oranı erkeklerinkinden biraz fazla. Bu durum, bayanların temel olarak iş bulmakta değil, iş gücü piyasasına erişimde pürüzlerle karşılaştığını göstermektedir. İstihdam açığı oran, bayanlar için erkeklere kıyasla hala daha yüksek olup, 2026’da 4,3 puanlık bir fark beklenmektedir.”
Raporda, düşük gelirli ülkelerde hem GYSH hem de emek verimliliğindeki büyümenin beklentinin altında seyrettiği kaydedilerek, “Bu durum kaliteli istihdam açıklarının azaltılmasında ilerlemeyi engellemektedir. Yüksek nüfus artışı ve yetersiz verimlilik artışı, düşük gelirli ülkelerdeki hayat standartlarının daha gelişmiş ekonomilerde gözlemlenenlere yaklaşmasını yavaşlatıyor” denildi.
“İŞ GÜCÜ PİYASASI ŞARTLARI GENÇLER İÇİN HALA SORUNLU”
Raporda, genç istihdamına ait, şu kıymetlendirme yapıldı:
“İş gücü piyasası şartları gençler için hala problemli olmaya devam etmekte. Bu durum bilhassa düşük gelirli ülkelerde daha barizdir. 2025 yılında global genç işsizlik oranı, 2024’teki yüzde 12,3’ten yüzde 12,4’e yükselirken, NEET statüsündeki gençlerin hissesi da yüzde 19,9’dan yüzde 20,0’a artmıştır. Bu durum telaş vericidir. Zira 257 milyon NEET statüsündeki genç, gelecekteki iş gücü piyasası fırsatlarını güzelleştirecek bedelli eğitim, marifet ve tecrübe kazanma fırsatını kaçırmıştır.”
