Dijital felç… Modern masaların görünmez tehlikesi

Modern iş hayatının suratı, çalışanların zihinsel berraklığını ve üretim kalitesini tehdit eden sessiz bir krize dönüştü.

Sürekli gelen e-postalar, anlık iletileşme bildirimleri ve gürültülü çalışma ortamları, insan beyninin doğal çalışma ritmini bozarak “bilişsel bir enkaz” bıraktı.

BİLİMSEL BİLGİLER VE “DİKKAT KALINTISI” TEHLİKESİ

Bilişsel bilim kolunda yapılan çalışmalar, bir işten başkasına geçmenin sanıldığı kadar suçsuz olmadığını kanıtladı.

Minnesota Üniversitesi’nde işletme profesörü olan Sophie Leroy, bu durumu “Dikkat Kalıntısı” (Attention Residue) kavramıyla açıkladı.

Leroy, bir misyondan tam olarak kopmadan başkasına geçmenin, beynin bir kısmının hala eski misyonda asılı kalmasına neden olduğunu söz etti. Bu durumun, yeni vazifeye odaklanma performansını oranında düşürdüğünü vurguladı.

California Üniversitesi bünyesinde yapılan bir araştırma, bir çalışanın dikkati dağıldıktan sonra tekrar eski odak düzeyine dönmesinin ortalama 23 dakika 15 saniye sürdüğünü saptadı.

UZMAN GÖRÜŞLERİ: SIĞ ÇALIŞMA ÇAĞI

Georgetown Üniversitesi’nden bilgisayar bilimleri profesörü ve “Pürdikkat” (Deep Work) kitabının müellifi Cal Newport, çağdaş ofis kültürünün çalışanları “sığ çalışma” (shallow work) döngüsüne hapsettiğini belirtti.

Newport, nitelikli üretimin yalnızca kesintisiz odaklanma müddetleriyle mümkün olduğunu, lakin mevcut dijital mimarinin bu imkanı ortadan kaldırdığını lisana getirdi.

Stanford Üniversitesi’nden nörobiyolog Dr. Andrew Huberman ise, dopamin döngülerinin odak üzerindeki tesirine değindi.

Huberman, daima bildirim denetim etme isteğinin beynin ödül sistemini manipüle ettiğini ve bunun uzun vadede prefrontal korteksin (karar verme merkezi) fonksiyonunu zayıflattığını kaydetti.

EKONOMİK VE RUHSAL MALİYET

Sorun yalnızca ferdî verimlilikle sonlu kalmadı. Global danışmanlık firmalarının bilgileri, odaklanma kaybı nedeniyle yaşanan yanılgıların ve vakit kayıplarının global iktisada yıllık trilyonlarca dolarlık bir yük getirdiğini gösterdi.

Çalışanlar üzerinde yapılan anketlerde ise, gün sonunda hissedilen kronik yorgunluğun temel sebebinin fizikî efor değil, “parçalanmış dikkat” olduğu söz edildi.