Hafta sonu uykusu hafta içini kurtarır mı? Bilimin cevabı netleşti
Hafta içi ağır iş temposu ve toplumsal yükümlülükler nedeniyle uykusuz kalan milyonlarca insanın sığındığı “hafta sonu uykuyu telafi etme” stratejisinin biyolojik bir karşılığı olmadığı ortaya çıktı.
Modern toplumun en büyük yanılgılarından biri olan uyku depolama kavramı, kronik yorgunluk ve metabolik düzensizliklerin temel sebebi olarak gösterildi.
Hafta boyunca biriken uyku borcunun hafta sonu fazladan uyuyarak kapatılamayacağı, yapılan son araştırmalarla katılık kazandı
Uzmanlar, sistemsiz uyku alışkanlıklarının metabolik süreçleri bozarak önemli sıhhat risklerini beraberinde getirdiğini vurguladı.
UYKU BORCU “TAKSİTLE” ÖDENMİYOR
Colorado Boulder Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen ve büyük ses getiren bir araştırma, hafta sonu uykusunun hafta içindeki hasarı onarmadığını kanıtladı.
Araştırma grubunun başkanı Dr. Kenneth Wright, deneklerin hafta sonu ne kadar çok uyursa uyusun, hafta içi uykusuzluğunun yarattığı insülin direnci ve kilo alımı üzere olumsuz tesirlerin değişmediğini kaydetti.
Wright, bedenin biyolojik saatinin (sirkadiyen ritim) bu tıp ani değişimlere ahenk sağlayamadığını ve sistemin karıştığını belirtti.
KALP SIHHATİ VE METABOLİZMA TEHLİKEDE
Konuya ait değerlendirmelerde bulunan Harvard Tıp Fakültesi Uyku Tıbbı Kısmı’ndan Prof. Dr. Charles Czeisler, uyku sistemindeki bu dalgalanmaların “sosyal jetlag” olarak isimlendirildiğini aktardı.
Czeisler, hafta sonu geç saatlere kadar uyumanın, bedenin biyolojik saatini kaydırdığını ve pazartesi sabahı uyanmayı çok daha güç hale getirdiğini tabir etti. Bu durumun uzun vadede kalp damar hastalıkları riskini %11 oranında artırdığına dikkat çekti.
“BEYİN TEMİZLİĞİ” KESİNTİYE UĞRUYOR
Nörobilim dünyasının önde gelen isimlerinden, “Niçin Uyuruz?” kitabının muharriri ve Kaliforniya Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Matthew Walker, uykunun bir banka hesabı üzere çalışmadığını vurguladı.
Walker, uykusuzluk sırasında beyinde biriken toksik proteinlerin (beta-amiloid) lakin sistemli ve derin bir uyku evresinde temizlenebildiğini bildirdi.
Hafta sonu yapılan “uyku ataklarının” bu paklık sürecini tam kapasiteyle gerçekleştiremediğini, hasebiyle benin bilişsel işlevlerinin zayıfladığını lisana getirdi.
