Kökenini mitolojide kendi yansımasına âşık olan Narkissos’tan alan narsisizm; kendine hayranlık, daima takdir edilme dileği ve onay gereksinimiyle tanımlanıyor. Fakat Michigan Üniversitesi öncülüğünde yürütülen bu çalışma, narsisizmi ferdi bir kişilik özelliğinin ötesine taşıyarak toplumsal bir gösterge olarak ele alıyor. 53 ülkeden 45 binden fazla kişinin katıldığı araştırma, bu kişilik yapısının global bir haritasını çıkarmayı başardı.
Araştırmada, bireylerin kendilerini toplumsal hiyerarşide nasıl konumlandırdıkları ve diğerleriyle rekabet algıları ölçüldü. Elde edilen bulgulara nazaran Almanya, Irak ve Çin, narsisizmin en yüksek düzeyde görüldüğü birinci üç ülke oldu. Bu ülkeleri Nepal ve Güney Kore izledi. Listenin öbür ucunda ise Sırbistan, İrlanda ve Birleşik Krallık yer aldı. ABD, beklentilerin bilakis 16. sırada konumlandı.
Veriler, ülkelerin ekonomik refah seviyesi arttıkça narsisistik eğilimlerin de güçlendiğini gösteriyor. Zenginlik tek başına belirleyici değil. Araştırmacılar, kolektivist yani toplumcu kültürlerde de narsisizmin filizlenebildiğini saptadı. Bu toplumlarda ferdi muvaffakiyet, birçok vakit kümenin saygınlığını yükseltmenin bir aracı olarak görüldüğü için, şahsî öne çıkma isteği narsisistik davranışları tetikleyebiliyor.
GENÇLİK VE CİNSİYET: DEĞİŞMEYEN TABLO
Çalışmanın en dikkat cazibeli sonuçlarından biri, yaş ve cinsiyet farkının kozmik geçerliliği oldu. Kültürel farklılıklardan bağımsız olarak erkeklerin, bayanlara kıyasla daha yüksek narsisistik eğilimler sergilediği belirlendi. Uzmanlar, bunun erkeklerin daha rekabetçi ve girişken olmaya yönlendirilmesiyle; bayanların ise ahenk ve bağ odaklı rollerle yetiştirilmesiyle alakalı olduğunu tabir ediyor.
Asıl çarpıcı bulgu yaş faktöründe. Genç bireylerin yaşlılara nazaran daha narsisistik olduğu gözlemleniyor. Araştırmanın muharrirlerinden Doç. Dr. William Chopik, bu durumu hayat deneyiminin dönüştürücü tesiriyle açıklıyor. Chopik’e nazaran gençler, üniversal olarak kendilerini merkeze koymaya ve yeteneklerini abartmaya daha yatkın. Vakit içinde yaşanan tecrübeler ise bireyi daha gerçekçi ve mütevazı bir noktaya taşıyor.
Sonuç olarak narsisizm, sadece kültürel hudutlarla açıklanabilecek bir olgu değil; insanın biyolojik, toplumsal ve ruhsal gelişiminin doğal bir kesimi. Ferdi ya da toplumcu fark etmeksizin, narsisizm insan tabiatının üniversal bir yansıması olarak varlığını sürdürüyor ve hayat tecrübeleriyle birlikte form değiştiriyor.