Kan değerlerindeki sessiz hırsız
Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) datalarına nazaran global nüfusun yaklaşık %30’unu etkileyen demir eksikliği, çağdaş hayatın getirdiği beslenme yanlışlarıyla birleşerek önemli bir sıhhat krizine dönüştü.
Halsizlik, odaklanma zahmeti ve bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla kendini gösteren bu tabloya karşı yabancı bilim insanları kapsamlı bir yol haritası çizdi.
EMİLİM ENGELLEYİCİLERE DİKKAT
Besinlerle alınan demirin beden tarafından kullanılabilir hale gelmesi sürecinde yapılan yanılgılar, diyetin verimliliğini düşürdü.
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Harvard Tıp Fakültesi’nden hematolog Dr. Nancy Berliner, özellikle çay ve kahve tüketiminin zamanlamasına dikkat çekti.
Berliner, bu içeceklerde bulunan polifenollerin ve tanenlerin demire bağlanarak emilimi %60 oranında azalttığını tabir etti.
C VİTAMİNİ VE SİNERJİ ETKİSİ
Sadece demir içerikli besinler tüketmenin kâfi olmadığını savunan uzmanlar, “biyoyararlanım” kavramının altını çizdi.
Cornell Üniversitesi Beslenme Bilimleri Bölümü’nden Prof. Dr. Kimberly O’Brien, bitkisel kaynaklı (non-hem) demirin emilimi için C vitamininin anahtar rol oynadığını belirtti.
O’Brien, ıspanak yahut baklagil üzere besinlerin yanında limonlu bir salata yahut portakal suyu tüketilmesinin, demir emilimini dört kata kadar artırdığını lisana getirdi.
BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR NE DİYOR?
The Lancet mecmuasında yayımlanan aktüel bir klinik çalışma, kalsiyum destekleri ile demir kaynaklı öğünlerin eş vakitli tüketilmesinin emilim üzerinde baskılayıcı bir tesir yarattığını kanıtladı.
Uzmanlar, süt ve süt eserlerinin ana öğünlerden en az iki saat sonra tüketilmesinin daha sağlıklı bir yaklaşım olduğunu kaydetti.
HAYVANSAL VS. BİTKİSEL KAYNAKLAR
Londra King’s College’dan beslenme uzmanı Dr. Megan Rossi, kırmızı et ve karaciğer üzere “hem demir” içeren besinlerin beden tarafından direkt emildiğini, lakin vejetaryen beslenen bireylerin demir depolarını korumak için fermente besinlere (kimchi, turşu vb.) yönelmesi gerektiğini savundu.
Rossi, bağırsak mikrobiyotasının sağlıklı olmasının demir taşınımı için hayati değer taşıdığını kelamlarına ekledi.
