Soğuk havalarda teneffüs yolu rahatsızlıkları süratle artıyor. Önlem alınmazsa mevte varabilen bocavirüse karşı uzmanlar uyardı.
Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Kısmı Lideri Doç. Dr. Özge Metin Akcan, “Bocavirüs aslında yeni bir virüs değil, daha evvelce de bildiğimiz bir virüs. Bir teneffüs yolu patojenidir. Bilhassa 2 yaşın altındaki çocuklarda, üst teneffüs yolu enfeksiyonundan başlamak üzere, ağır zatürreye kadar klinik bulgularla bize gelebiliyor. Öteki teneffüs yolu patojenlere benzeri; ateş, öksürük, burun akıntısı, halsizlik. Onun dışında, zatürreye ilerlediyse, süratli nefes alıp verme, nefes alıp vermekte zorlanma üzere bulgularla bize gelebiliyorlar” dedi.”
“2 YAŞIN ALTINDAKİ ÇOCUKLARDA, MEVTLE SONUÇLANABİLİR”
Bocavirüsün olağan testlerle direkt tespit edilemediğini belirten Doç. Dr. Özge Metin Akcan, “PISA dediğimiz detaylı moleküler testlerimizle tanıyabiliyoruz. Öteki teneffüs yolu virüsüne benzeri formda, yeniden ortam havalandırması, öksürürken dikkat edilmesi, ellerin yıkanması üzere tedbirlerin alınması gerekiyor. Spesifik tedavisi yok, yani özel bir tedavisi yok.
Bir takviye tedavisi vermemiz gerekiyor. Hasta berbatsa, yatırmamız gerekiyor ve yatırdıktan sonra da teneffüs dayanağını sağlamamız gerekiyor. Sıvı alamıyorsa, beslenemiyorsa, bunların takviyesini sağlamamız gerekiyor. 2 yaşın altındaki çocuklarda, bilhassa ağırsa teneffüs yolu enfeksiyonu, hatta mevtle sonuçlanabilen teneffüs yolu enfeksiyonlarına neden olabiliyor.
Diğer virüsler de aslında benzeri formda kliniklere sebep olabiliyor lakin bilhassa bu bocavirüs dedirtecek bir klinik tablomuz yok; dediğimiz üzere, biz bunları detaylı teneffüs tetkikleri alıp o denli kıymetlendiriyoruz ve öteki hastalarda da emsal biçimde yaklaşıyoruz” tabirlerini kullandı.
“BULAŞICI BİR RAHATSIZLIK”
Doç. Dr. Özge Metin Akcan, “Kış aylarında, aslında pik yapıyor; öteki teneffüs yolu virüsleri üzere lakin kış aylarında, artan bir yük kelam konusu, öbür virüslerle bir arada bu virüs sirkülasyonu kelam konusu ve bu bulaşıcı bir rahatsızlık. Bilhassa ne vakit bulaşıyor, öksürdüğümüz vakit, etrafa yayılan damlacık yoluyla, yeniden ellerimizle direkt bir yere dokunduğumuz vakit, oradan yeniden alabiliyorlar” diye konuştu.
BOCAVİRÜS (HUMAN BOCAVİRUS – HBOV) NEDİR?
Bocavirüs, 2005 yılında keşfedilen Parvoviridae ailesine ilişkin küçük, tek sarmallı DNA içeren bir virüstür. Bilhassa çocuklarda teneffüs yolu enfeksiyonlarına yol açan bir patojendir. Çoklukla başka teneffüs virüsleriyle (RSV, influenza gibi) birlikte görülür ve en çok 6 ay – 3 yaş ortası çocukları tesirler. Yetişkinlerde az ve ekseriyetle hafif seyreder.
BELİRTİLERİ NELER?
• Yüksek ateş
• İnce öksürük (bazen uzun süren)
• Burun akıntısı ve tıkanıklık
• Halsizlik, iştahsızlık
• Süratli nefes alma, nefes darlığı (ağır vakalarda)
• Birtakım durumlarda ishal, kusma, mide bulantısı (gastrointestinal tutulumda)
Hafif üst teneffüs yolu enfeksiyonundan başlayıp ağır zatürre (pnömoni), bronşiyolit yahut teneffüs yetmezliğine kadar ilerleyebilir. Bilhassa 2 yaş altı çocuklarda ve bağışıklığı zayıf bireylerde önemli komplikasyonlara (hatta nadiren ölüme) yol açabilir.
BULAŞMA YOLLARI
• Damlacık yoluyla (hasta kişinin öksürmesi, hapşırması, konuşması sırasında havaya yayılan damlacıkların solunması)
• Temas yoluyla (virüs bulaşmış yüzeylere dokunup sonra elini ağız, burun yahut göze götürme)
• Nadiren fekal-oral yol (dışkı yoluyla, bilhassa hijyen yetersizliğinde)
Kış aylarında pik yapar, kalabalık ortamlar (kreş, okul) ve kapalı alanlarda süratle yayılır.
ÖNLEME YOLLARI
Spesifik aşı yahut antiviral ilaç yoktur. Korunma, başka teneffüs yolu virüsleriyle birebirdir:
• Elleri sık sık sabunla en az 20 saniye yıkamak (veya alkollü dezenfektan kullanmak)
• Öksürürken/hapşırırken ağız ve burnu mendil yahut dirsek içi ile kapatmak
• Hasta şahıslarla yakın temastan kaçınmak, mümkünse konutta izole etmek
• Ortamları sık sık havalandırmak
• Yüzeyleri (oyuncak, kapı kolu vb.) nizamlı temizlemek ve dezenfekte etmek
• Kalabalık kapalı alanlarda maske takmayı düşünmek (özellikle risk grubunda)
TEDAVİSİ
Spesifik tedavisi yoktur; büsbütün destekleyicidir:
• Bol sıvı alımı
• Ateş düşürücü ve ağrı kesiciler (parasetamol gibi)
• Teneffüs külfetinde oksijen takviyesi yahut hastanede yatış
• Beslenme dayanağı (sıvı alamıyorsa damar yoluyla)
Antibiyotikler virüse tesir etmez, yalnızca ikincil bakteriyel enfeksiyon varsa kullanılır. Teşhis ekseriyetle PCR testiyle (solunum örneği yahut ayrıntılı moleküler testlerle) konur.
Risk kümesi (küçük çocuklar, prematüre bebekler, kronik akciğer hastalığı olanlar) belirtiler ağırlaşırsa çabucak doktora başvurmalıdır.
