MI6’te rota değişti: Yeni başkan Rusya’ya karşı ‘sabotaj ruhunu’ devreye alıyor
İngiliz dış istihbarat servisi MI6’in başına geçen birinci bayan yönetici Blaise Metreweli, teşkilatın stratejisinde esaslı bir istikamet değişikliğine gidileceğini açıkladı. Metreweli, MI6’in artık sırf istihbarat toplayan bir yapı olmayacağını, hasımlara karşı daha etkin ve agresif karşı önlemler uygulayacağını söyledi.
Göreve gelmesinin akabinde yaptığı birinci kamuya açık konuşmada Metreweli, Çin yerine odağın direkt Rusya’ya çevrildiğini vurguladı. Rusya’nın Avrupa genelinde yürüttüğü argüman edilen kundaklama, sabotaj, siber saldırılar ve askeri üslere yönelik dron tacizlerini “kaos ihracı” olarak nitelendiren Metreweli, “Düşmanı yalnızca anlamayacağız, onlara karşı koyacağız” sözlerini kullandı.
MI6, son yıllarda kamuoyundaki profilini yenilemek için ağır bir imaj çalışması yürütmüştü. Saklı İstihbarat Servisi (SIS) olarak da bilinen kurum, James Bond sinemalarının kurgusal dünyasından ve John le Carré romanlarının atmosferinden sıyrılarak, kendisini çağdaş İngiltere’nin “çeşitli, kapsayıcı ve sınıfsız” bir yansıması olarak pozisyonlandırmaya çalıştı.
Bir evvelki lider Sir Richard Moore, “C” kod ismiyle yürüttüğü misyon mühletince toplumsal medya üzerinden kurumun aile dostu bir meslek alanı olduğu bildirisini öne çıkarmıştı.
SOE vurgusu: ‘Gri bölgede’ etkin operasyon dönemi
Ancak Foreign Policy mecmuasında yer alan değerlendirmeye nazaran, Metreweli’nin atanması sırf sembolik bir imaj atılımı değil, MI6’in temel işleyişinde stratejik bir kırılmaya işaret ediyor. Mesleğinin kıymetli bir kısmını teknoloji ve bilimsel ekipmanların geliştirildiği “Q” ünitesinde geçiren Metreweli, alandaki operasyonel deneyimiyle tanınıyor.
Metreweli’nin konuşmalarında bilhassa vurguladığı referans, İkinci Dünya Savaşı sırasında Winston Churchill’in talimatıyla kurulan Special Operations Executive (SOE) oldu. SOE, işgal altındaki Avrupa’da sabotaj ve direniş faaliyetleri yürütmesiyle biliniyordu. Metreweli, MI6’in barış ile savaş ortasındaki “gri bölgede” artık daha görünür ve tesirli olacağını söyledi.
Bu yaklaşım, MI6’in son yıllarda sırf “uygulanabilir sırlar” ve üst seviye data toplamaya odaklanan muhafazakâr çizgisine dolaylı bir tenkit olarak bedellendiriliyor. Kurumun performansına yönelik tenkitler, istihbarat etraflarında uzun müddettir lisana getiriliyor.
SIS’in çıktılarını pahalandıran eski bir bakan, ulaşılan sonuçları “etkileyici olmaktan uzak” olarak nitelendirirken, eski lider yardımcısı Nigel Inkster, kurumun bilhassa Çin üzere alanlarda lisan ve kültürel uzmanlık açısından zayıfladığını savunmuştu.
Metreweli’nin vizyonu ise çağdaş gözetleme teknolojilerinin yarattığı kuşatmayı “örtülü eylemler” (covert action) yoluyla aşmayı hedefliyor. Uzmanlara nazaran bu kapsamda ruhsal operasyonlar, finansal bilgi sızıntıları ve dezenformasyon kampanyaları üzere usuller gündemde.
Bu stratejinin bir ön provası olarak Ukrayna örneği gösteriliyor. SIS’in Ukraynalı kurumlara verdiği eğitim ve teknik dayanak, yeni periyodun habercisi olarak bedellendiriliyor. Ancak bu “atak” çizginin siyasi riskleri de beraberinde getirdiği, Londra’daki tartışmaların odağında yer alıyor.
Metreweli, “Bu adımlarla etkimizi cüretle alana yansıtacağız” kelamlarıyla MI6’in yeni devrinin çerçevesini çizdi.
