TARİHTE BUGÜN 11 Ocak

Tarihin bu sayfasına birlikte göz atalım ve şaşırmaya hazır olun…

OLAYLAR

630 – Müslümanların, Mekke’yi Muhammed bin Abdullah önderliğinde fethi.[1][2]
1055 – Theodora, Bizans İmparatorluğu tahtına oturdu. Makedonyalılar Hanedanı’nın son Hükümdarı olacaktı.
1454 – Büyük İstanbul yangını
1569 – Birinci piyango çekilişi, Birleşik Krallık’ta yapıldı.
1575 – Kapıkulu Gulgulesi başladı.
1693 – Etna yanardağı (Sicilya) faaliyete geçti.
1861 – Alabama, Birleşik Devletlerden ayrıldı.
1878 – Süt birinci kere şişelenerek satıldı.
1905 – Mustafa Kemal Harp Akademisi’nden Kurmay Yüzbaşı olarak mezun oldu.
1921 – Birinci İnönü Muharebesi’nin sonu, Yunan kuvvetleri geri çekildi.
1922 – Kanada’nın Toronto kentinde bir hastanede yatan 14 yaşındaki diyabet hastası Leonard Thompson, İnsülin zerkedilerek bu hastalığı tedavi edilen birinci hasta olma unvanını kazandı. Zati sonraki yıl insülinin eldesine yönelik kullanışlı bir prosedür buldukları için Toronto Üniversitesi’nden bir takım Nobel mükafatı aldı.
1927 – Türkiye ile Almanya ortasında Ticaret ve İkamet antlaşmaları imzalandı.
1929 – Türkiye’de eski yazılı kitapları yeni harflere çevirmek için Lisan Encümeni bünyesinde bir kurul kuruldu.
1929 – Sovyetler Birliği’nde çalışma müddeti 7 saate indirildi.
1935 – Amelia Earhart, Hawaii’den Kaliforniya’ya tek kişilik uçuş gerçekleştiren birinci insan oldu.
1939 – Aydın’da köylüye toprak dağıtıldı.
1940 – Ankara Devlet Konservatuvarı Tatbikat Sahnesi oyuncuları, birinci oyunlarını sergiledi.
1943 – Kızıl Ordu, Stalingrad kuşatmasını kırdı.
1944 – İtalya’da 5 kişi vatana ihanetten asıldı. Benito Mussolini’nin damadı Kont Galeazzo Ciano da asılanlar ortasındaydı.
1946 – Enver Hoca, Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti’ni ilan etti. Kral Zogo tahttan indirildi.
1948 – Ankara Üniversitesi Senatosu kimi öğretim üyelerini sol eğilimli oldukları için, Lisan ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’ndeki misyonlarından uzaklaştırdı. Misyondan alınanlar ortasında Pertev Naili Boratav, Niyazi Berkes ve Mediha Berkes, Behice Boran, Adnan Cemgil ve Azra Erhat vardı.
1954 – Türkiye Vakıflar Bankası kuruluş kanunu kabul edildi.
1962 – Peru’daki Nevado Huascaran volkanının faaliyete geçmesiyle oluşan çığda 4000 kişi öldü.
1963 – TBMM’de komünizmle uğraş emeliyle kurul kuruldu.
1964 – Amerika Birleşik Devletleri Sağlık Bakanı Luther Terry, sigaranın sıhhate ziyanlı olabileceğine dair birinci raporu yayınladı.
1969 – Danıştay, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin bir ay müddetle tatil edilmesi kararını durdurdu.
1969 – Cevizli’de (Kartal) Singer fabrikasında işgalcilere polis müdahale etti. 120 personel gözaltına alındı, 14 emekçi ve 8 polis yaralandı. Fabrika bir gün evvel (10 Ocak’ta) emekçiler tarafından işgal edilmişti.
1969 – Türkiye’de birinci sinema grevi, İstanbul Şehzadebaşı’ndaki Yeni Sinema’da başladı.
1971 – Türkiye İş Bankası Ankara Emek Şubesi, silahlı 4 kişi tarafından soyuldu. Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı bankayı soyanların Deniz Gezmiş ile Yusuf Arslan olduğunu bildirdi.
1972 – Doğu Pakistan, Bangladeş oldu.
1973 – İstanbul Türk Demir Döküm fabrikalarında 99 gün süren grev sona erdi.
1974 – İstanbul Belediyesi Kent Tiyatroları Genel Sanat Direktörlüğüne Muhsin Ertuğrul getirildi. Bir gün evvel Vasfi İstek Zobu bu vazifeden istifa etmişti.
1974 – Ölmeden bebeklik çağını atlattıkları kayda geçen birinci altızlar (anne: Susan Rosenkowitz) Cape Town, Güney Afrika’da doğdu.
1975 – Kıbrıs Harekâtı’nda 484 kişinin çatışmada kaybedildiği açıklandı.
1977 – Lockheed Martin uçak şirketi’nin Türkiye temsilcisi Nezih Dural tutuklandı.
1980 – 14 yaşındaki Nigel Short, “Uluslararası Usta” unvanını alan o güne kadarki en genç satranç oyuncusu oldu.
1984 – Michael Jackson, Thriller isimli albümüyle 8 Grammy mükafatı aldı.
1993 – Berlin, Ulumulhikme okulu’nun kuruluşu.
1999 – Türkiye’nin 56. Hükümeti kuruldu; Demokratik Sol Parti (DSP) azınlık Hükûmeti. Bülent Ecevit 4. sefer Başbakan oldu.
2012 – Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kutlamalarının Başşehir dışında stadyumlarda değil, yalnızca okullarda kutlanmasını öngören genelge yayımladı.
2016 – Ocak 2016 Irak hücumlarında; 132 kişi öldü, 367 kişi de yaralandı.

DOĞUMLAR

347 – I. Theodosius, Roma İmparatoru (ö. 395)
1209 – Möngke, 1251-1259 yılları ortasında Moğol hükümdarı (ö. 1259)
1322 – Kōmyō, Japonya’da Nanboku-chō devri sırasında ikinci Kuzey Talibi (ö. 1380)
1359 – Go-En’yū, Japonya’da Kuzey Talibi (ö. 1393)
1638 – Nicolas Steno, Danimarkalı bilimci ve Katolik piskospos (ö. 1686)
1732 – Peter Forsskål, İsveçli kâşif, oryantalist ve tabiat bilimci (ö.1763)
1757 – Alexander Hamilton, Amerika’nın ilk partisi olan Federalist Parti’nin kurucusu ve teorisyen (ö.1804)
1805 – Peter Johann Nepomuk Geiger, Viyanalı sanatçı (ö.1880)
1815 – John A. Macdonald, Kanada’nın birinci başbakanı (ö. 1891)
1842 – William James, Amerikalı muharrir ve ruh bilimci (ö. 1910)
1852 – Konstantin Fehrenbach, Alman devlet adamı (ö. 1926)
1859 – Lord Curzon, İngiliz siyasetçi (1898-1905 ortasında Hindistan Genel Valisi ve 1919-1924 ortasında Birleşik Krallık Dış İşleri Bakanı) (ö. 1925)
1867 – Edward Bradford Titchener, İngiliz psikolog (ö. 1927)
1870 – Alexander Stirling Calder, Amerikalı heykeltıraş (ö. 1945)
1870 – Mehmed Selim Efendi, II. Abdülhamid’in en büyük oğlu (ö. 1937)
1878 – Theodoros Pangalos, Yunan asker ve siyasetçi (ö. 1952)
1882 – Walter T. Bailey, Afroamerikan mimar (ö. 1941)
1894 – Paul Wittek, Avusturyalı tarihçi, doğubilimci ve müellif (ö. 1978)
1897 – Kazimierz Nowak, Polonyalı seyyah, muhabir ve fotoğrafçı (ö. 1937)
1897 – August Heissmeyer, Schutzstaffel’in önde gelen üyesi (ö. 1979)
1906 – Albert Hofmann, İsviçreli bilim insanı ve LSD’yi sentezleyen birinci kişi (ö. 2008)
1907 – Pierre Mendès France, Fransız siyasetçi (Başbakanlığı sırasında Fransa’nın Çinhindi’nden çekilmesini sağlayan sosyalist politikacı) (ö. 1982)
1911 – Brunhilde Pomsel, Alman radyocu ve haber muhabiri (ö. 2017)
1911 – Zenko Suzuki, Japonya Başbakanı (ö. 2004)
1924 – Roger Guillemin, Amerikalı bilim insanı ve Nobel Fizyoloji yahut Tıp Mükafatı sahibi (ö. 2024)
1930 – Rod Taylor, Avustralyalı oyuncu (ö. 2015)
1934 – Jean Chrétien, Kanadalı siyasetçi
1936 – Eva Hesse, Almanya doğumlu Amerikan heykeltıraş (ö. 1970)
1938 – Fischer Black, Amerikalı ekonomist (ö. 1995)
1939 – Anne Heggtveit, Kanadalı kayakçı
1940 – Andres Tarand, 1994-1995 yılları ortasında Estonya Başbakanı olarak vazife yapan politikacı
1941 – Gérson, Brezilyalı futbolcu
1942 – Clarence Clemons, Amerikalı müzisyen ve oyuncu (ö. 2011)
1945 – Christine Kaufmann, Alman-Avusturyalı oyuncu, muharrir ve iş insanı (ö. 2017)
1945 – Ruslan Gostev, Rus siyasetçi (ö. 2025)
1949 – Muhammed İstek Rahimi, İranlı siyasetçi
1952 – Ben Crenshaw, Amerikalı golfçü
1952 – Lee Ritenour, Amerikalı caz müzisyeni
1953 – Mehmet Altan, Türk gazeteci, muharrir ve akademisyen
1954 – Tahar Djaout, Cezayirli gazeteci ve müellif (ö. 1993)
1954 – Kailash Satyarthi, Hindu aktivist, Nobel mükafatı sahibi
1957
Hasan Moralı, Türk futbolcu ve teknik direktör
Bryan Robson, İngiliz futbolcu ve teknik direktör
1964 – Albert Dupontel, Fransız oyuncu ve yönetmen
1968 – Tom Dumont, Amerikalı üretimci ve gitarist
1970 – Yaron Ben-Dov, İsrailli eski ulusal futbolcu (ö. 2017)
1970 – Manfredi Beninati, İtalyan sanatçı
1970 – Mustafa Sandal, Türk pop müzikçisi ve besteci
1971 – Mary J. Blige, Amerikalı hip hop ve R&B şarkıcısı
1972 – Marc Blucas, Amerikalı aktör
1972 – Amanda Peet, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı
1973 – Rockmond Dunbar, Amerikalı oyuncu
1974 – Jens Nowotny, Alman eski futbolcu
1975 – Matteo Renzi, İtalyan siyasetçi ve başbakan
1978 – Michael Duff, Kuzey İrlandalı ulusal futbolcu
1978 – Emile Heskey, İngiliz futbolcu
1979 – Siti Nurhaliza, Malezyalı pop müzikçisi ve besteci
1980 – Gökdeniz Karadeniz, Türk futbolcu
1981 – Ali Alım, Türk oyuncu ve yönetmen
1982 – Tony Allen, Amerikalı basketbolcu
1982 – Ye-jin Son, Güney Koreli oyuncu
1983 – Adrian Sutil, Alman F1 pilotu
1984 – Dario Krešić, Hırvat futbolcu
1984 – Stijn Schaars, Hollandalı futbolcu
1985 – Fırat Albayram, Türk oyuncu
1987 – Danuta Kozák, sprint kolunda yarışan Macar kanocu
1987 – Jamie Vardy, İngiliz ulusal futbolcu
1988 – Volkan Tokcan, Türk basketbolcu
1991 – Andrea Bertolacci, İtalyan ulusal futbolcu
1992 – Daniel Carvajal, İspanyol ulusal futbolcu
1993 – Michael Keane, İngiliz futbolcu
1993 – Will Keane, İngiliz futbolcu
1993 – Mahmut Orhan, Türk DJ ve prodüktör
1996 – Leroy Sané, Alman futbolcu
1997 – Cody Simpson, Avustralyalı şarkıcı
1998 – Laura Roge, Alman oyuncu
1998 – Salih Özcan, Türk ulusal futbolcu
2000 – Jamie Bick, Alman oyuncu
2004 – Marko Bošnjak, Bosnalı şarkıcı

ÖLÜMLER

142 – Hyginus, Roma İmparatorluğu (günümüzde İtalya) 138-142 tarihlerinde papalık misyonunda bulunmuştur
782 – Kōnin, Japonya’nın klasik veraset tertibine nazaran 49. imparatorudur (d. 709)
812 – Stavrakios, Bizans İmparatoru
844 – I. Mihail, Bizans İmparatoru
1055 – IX. Konstantinos, Bizans İmparatoru (d. 1000)
1494 – Domenico Ghirlandaio, İtalyan Rönesans akimi Floransa ekolünde bulunan ressam (d. 1449)
1556 – Fuzûlî, Türk divan şâiri ve mutasavvıf (d. 1483)
1771 – Jean-Baptiste de Boyer, Marquis d’Argens, bir Fransız rasyonalist, epikürcü ve pelagyanist muharrir (d. 1704)
1798 – II. Erekle, Gürcistan devlet adamı (d. 1720)
1801 – Domenico Cimerosa, İtalyan asıllı bestekar (d. 1749)
1843 – Francis Scott Key, Amerikalı hukukçu (d. 1779)
1866 – Vasili Kalinnikov, Rus bestekar (d. 1901)
1891 – Georges Eugène Haussmann, Baron Haussmann ismiyle da bilinen siyasetçi ve kent plancısı (d. 1809)
1923 – I. Konstantin, Yunanistan Hükümdarı (d. 1868)
1928 – Thomas Hardy, İngiliz müellif (d. 1840)
1937 – Nuri Conker, Türk asker ve siyasetçi (Türk Kurtuluş Savaşı kahramanlarından ve Gaziantep Milletvekili) (d. 1882)
1941 – Emanuel Lasker, Alman Dünya satranç şampiyonu ve matematikçi (d. 1868)
1943 – Agustín Pedro Justo, Arjantin Devlet Başkanı (d. 1876)
1944 – Galeazzo Ciano, İtalya Krallığı’nın Dışişleri Bakanı (d. 1903)
1944 – Emilio De Bono, İtalyan Mareşal (d. 1866)
1945 – Velid Ebüzziya, Türk gazeteci ve yayımcı (d. 1884)
1952 – Jean de Lattre de Tassigny, Fransız Mareşal (d. 1889)
1953 – Noe Jordania, Gürcü siyaset adamı, gazeteci (d. 1868)
1953 – Hans Aanrud, Norveçli müellif (d. 1863)
1966 – Alberto Giacometti, İsviçreli heykeltıraş ve ressam (d. 1901)
1983 – Şadi Dinçağ, Türk karikatürist (d. 1919)
1987 – Anita Palmero, İspanyol kökenli Arjantinli tango müzikçisi (d. 1902)
1988 – Isidor Isaac Rabi, Avusturyalı fizikçi (d. 1898)
1991 – Carl David Anderson, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Mükafatı sahibi (d. 1905)
1994 – Erol Pekcan, Türk caz sanatkarı (d. 1933)
1995 – Onat Kutlar, Türk şair, müellif ve niyet adamı (d. 1936)
1998 – Aydan Siyavuş, Türk basketbol antrenörü (d. 1947)
1999 – Öztürk Serengil, Türk aktör (d. 1930)
2002 – Henri Verneuil, Fransız sinema yönetmeni (d. 1920)
2003 – Maurice Pialat Altın Palmiye Mükafatı sahibi Fransız direktör (d. 1925)
2008 – Sir Edmund Hillary, Yeni Zelandalı dağcı (Everest Dağı’nın doruğuna tırmanan birinci dağcı) (d. 1919)
2009 – Necati Çelik, Türk siyasetçi ve Türkiye Cumhuriyeti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı (d. 1955)
2010 – Juliet Anderson, Amerikalı pornografik sinema oyuncusu (d. 1938)
2010 – Miep Gies, II. Dünya Savaşı sırasında Anne Frank’ı ve onun birkaç aile dostunu Anne’nın babası Otto Frank’ın baharat şirketinin tavan ortasında Naziler’den saklayan Hollanda vatandaşı (d. 1909)
2010 – Éric Rohmer, Fransız direktör (d. 1920)
2011 – Kıvırcık Ali, Türk halk müziği sanatkarı (d. 1968)
2011 – David Nelson, Amerikalı oyuncu (d. 1936)
2012 – Mustafa Ahmedi Ruşen, İranlı nükleer fizikçi (d. 1979)
2013 – Mariangela Melato, İtalyan oyuncu (d. 1941)
2013 – Aaron Swartz, Amerikalı bilgisayar programcısı, bilişimci, müellif ve aktivist (d. 1986)
2014 – Keiko Awaji, Japon oyuncu (d. 1933)
2014 – Vügar Haşimov, Azeri satranç oyuncusu (d. 1986)
2014 – Ariel Şaron, İsrail eski Başbakanı (d. 1928)
2015 – Jenő Buzánszky, Eski Macar ulusal futbolcu ve teknik yönetici (d. 1925)
2015 – Anita Ekberg, İsveçli oyuncu (d. 1931)
2016 – Budi Anduk, Endonezyalı oyuncu (d. 1968)
2016 – Reginaldo Araújo, Brezilyalı futbolcu (d. 1977)
2016 – Berge Furre, Norveçli teolog, tarihçi ve siyasetçi (d.1937)
2016 – David Margulies, Amerikalı oyuncu (d. 1937)
2017 – Tommy Allsup, Amerikalı rock and roll country, swing müzisyeni ve üretimci (d. 1931)
2017 – Pierre Arpaillange, Fransız hukukçu ve eski bakan (d. 1924)
2017 – James Ferguson-Lees, Britanyalı kuş bilimcisi (d. 1929)
2017 – Robert Pierre Sarrabère, Fransız piskoposu (d. 1926)
2017 – Adenan Satem, Malezyalı siyasetçi ve devlet adamı (d. 2017)
2017 – François Van der Elst, Belçikalı ulusal futbolcu (d. 1954)
2018 – Doug Barnard Jr., Amerikalı siyasetçi (d. 1922)
2018 – Noemi Lapzeson, Arjantinli dansçı, koreograf ve eğitimci (d. 1940)
2019 – Michael Atiyah, İngiliz matematikçisi (d. 1929)
2019 – George Brady, Çek Musevisi asıllı Kanadalı Holokost mağduru ve iş insanı (d. 1928)
2019 – Steffan Lewis, Galli siyasetçi (d. 1984)
2019 – Fernando Luján, Kolombiya doğumlu Meksikalı oyuncu (d. 1939)
2019 – Kishore Pradhan, Hint erkek tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1936)
2020 – Sabine Deitmer, Alman polisiye müellifi ve eğitimci (d. 1947)
2020 – La Parka II, Meksikalı maskeli profesyonel güreşçi (d. 1966)
2020 – Valdir Joaquim de Moraes, Brezilyalı ulusal futbolcu ve teknik yönetici (d. 1931)
2020 – Fernanda Pires da Silva, Portekizli teşebbüsçü ve iş insanı (d. 1926)
2021 – Massoud Achkar, Lübnanlı bağımsız siyasetçi (d. 1956)
2021 – Sheldon Adelson, Amerikalı yatırımcı ve iş insanı (d. 1933)
2021 – Vassilis Alexakis, Yunan-Fransız muharrir ve tercüman (d. 1943)
2021 – Edward Beard, Amerikalı siyasetçi ve iş insanı (d. 1940)
2021 – Étienne Draber, Fransız oyuncu (d. 1939)
2021 – Stacy Title, Amerikalı film yapımcısı, yönetmeni ve senarist (d. 1964)
2022 – Anatoli Alyabyev, Sovyet biatlet (d. 1951)
2022 – Jana Bennett, Amerika Birleşik Devletleri doğumlu İngiliz medya işçisi ve iş insanı (d. 1955)
2022 – Ahmet Çalık, Türk ulusal futbolcu (d. 1994)
2022 – Razmik Davoyan, Ermeni şair, siyasetçi ve halk figürü (d. 1940)
2022 – Jordi Sabatés, İspanyol piyanist, bestekar ve aranjör (d. 1948)
2022 – Guy Sajer, Fransız çizgi roman sanatkarı, müellif ve eski asker (d. 1927)
2022 – David Sassoli, İtalyan siyasetçi ve gazeteci (d. 1956)
2023 – Carole Cook, Amerikalı aktris (d. 1924)
2023 – Ben Masters, Amerikalı aktör (d. 1947)
2023 – Tatjana Patitz, bir Alman model ve aktrisi (d. 1966)
2023 – Murtaza Rahimov, Başkurt asıllı Rus devlet adamı ve siyasetçi (d. 1934)
2023 – François Roussely, Fransız üst seviye devlet vazifelisi (d. 1945)
2025 – Nazif Kurucu, Türk siyasetçi (d. 1931)
2025 – Gurpreet Gogi, Hint siyasetçi (d. 1967)
2025 – Tiny Ruys, Hollandalı profesyonel futbolcu ve teknik adam (d. 1957)
2025 – Feridun Şahbazyan, İranlı bestekar, orkestra şefi ve performans müzisyeni (d. 1942)