TARİHTE BUGÜN 21 Ocak

Hangi başkan dünyaya geldi, hangi imparatorluk tarih sahnesinden silindi, hangi buluş dünyayı dönüştürdü? Gelin, tarihin bu sayfasını birlikte aralayalım ve şaşırmaya hazır olun…

OLAYLAR

1522 – Rodos’un Osmanlı Donanmasınca fethi.
1774 – Osmanlı padişahı III. Mustafa öldü. I. Abdülhamit tahta çıktı.
1774 – Pugaçov İsyanı: Kazak isyan başkanı Pugaçev, idam edildi.
1793 – Vatana ihanetten hatalı bulunan Fransa hükümdarı XVI. Louis, giyotinle idam edildi.
1899 – Opel birinci arabasını üretti.
1908 – New York Belediyesinin aldığı bir kararla, bayanların toplum içinde sigara içmeleri yasaklandı.
1911 – Birinci Monte Carlo Rallisi başladı.
1919 – İrlanda Bağımsızlık Savaşı başladı.
1920 – Şehit Mehmet Kamil, Fransız askerleri tarafından süngü ile öldürüldü.
1921 – İtalyan Komünist Partisi kuruldu.
1925 – Arnavutluk Cumhuriyeti ilan edildi.
1941 – II. Dünya Savaşı: Avustralya ve Birleşik Krallık birlikleri, Tobruk-Libya’ya taarruz başlattı.
1942 – II. Dünya Savaşı: Kuzey Afrika Cephesi’nde Rommel’in, Sirenayka taarruzu.
1943 – Varlık Vergisi ödemesinin son günüydü. Vergisini ödemeyen mükelleflerin konut ve iş yerlerindeki malları haczedildi, daha sonra da icra yoluyla satış metoduyla vergileri tahsil edildi.
1946 – Türkiye İş Kurumu kuruldu.
1951 – Kore’den birinci hasta ve yaralı kafilesi, Ankara’ya geldi.
1952 – Ordu eski milletvekili ve mizah dergisi Akbaba’nın sahibi Yusuf Ziya Ortaç, Cumhuriyet Halk Partisi’nden istifa etti.
1954 – Birinci nükleer denizaltı Nautilus, Connecticut’ta denize indirildi.
1958 – Lefkoşa’da taksim lehine şov yapan Kıbrıslı Türk gençlerine İngiliz askerleri müdahale etti; bir genç ağır yaralandı, altı kişi tutuklandı.
1959 – Ulus gazetesinin Yazı İşleri Müdürü Ülkü Arman ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu birer yıl mahpusa mahkûm oldu; gazete bir ay müddetle kapatıldı. Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Nalıncı Keseri” başlıklı yazısı dava konusu olmuştu.
1967 – Türkiye Ulusal Talebe Federasyonu’nun beş yöneticisi tutuklandı. Sencer Güneşsoy, Baykan Kalaba, Naci Özdemir, Hüsnü Pak, Kâzım Musa bir gün evvel polis tarafından mühürlenen federasyon binasına girmek istemişlerdi.
1970 – Jumbo-Jet Boeing 747 ticari seferlerine başladı.
1972 – Cidde’ye yaptığı Hac seferinden dönen Marmara isimli THY uçağı, 5 kişilik mürettebatıyla düştü. Hostes Hülya Maviler yanarak öldü, öbürleri yaralı olarak kurtarıldı.
1976 – Concorde, Londra-Bahreyn ve Paris-Rio de Janeiro çizgilerinde ticari uçuşlarına başladı.
1977 – Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Jimmy Carter, Vietnam savaşı sırasındaki asker kaçaklarının çabucak hepsini affetti.
1981 – Ankara Cumhuriyet Savcı Yardımcısı Doğan Öz’ü öldürmekten sanık sağ aksiyoncu İbrahim Çiftçi, Ankara Sıkıyönetim Mahkemesince üçüncü kere mevt cezasına çarptırıldı.
1981 – Kenan Cihan başkanlığındaki Ulusal Güvenlik Kurulu, öğretmenlere ayda 1000 lira eğitim ve öğretim tazminatı verilmesini sağladı.
1983 – İstanbul eski Belediye Başkanı Ahmet İsvan tahliye edildi. İsvan, Devrimci Personel Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davasında yargılanmaktaydı.
1985 – 1983’ten beri süren Müellifler Sendikası davasında sanıklar beraat etti.
1990 – Adnan Oktar ve müridi oldukları öne sürülen 66 erkek ve 68 bayan gözaltına alındı.
1992 – İstanbul’da konutlarda doğal gaz kullanılmaya başladı.
1997 – Atatürkçü Niyet Derneği, Başbakan Necmettin Erbakan hakkında konutta verdiği yemek daveti nedeniyle hata duyurusunda bulundu.
1999 – Amerikan tarihinin en büyük uyuşturucu operasyonu: Kıyı güvenlik kuvvetlerinin durdurduğu bir gemide 4.300 kg kokain ele geçirildi.
2001 – Filipinler’de Devlet Lider Yardımcısı Gloria Macapagal Arroyo, sokağın ve ordunun baskısıyla Joseph Estrada’nın yerine Devlet Başkanı oldu.
2005 – İzmit İşletmesinin kapatılmasını protesto için fabrikaya kapanan SEKA çalışanları, Kurban Bayramı’nı fabrikada geçirdi.
2008 – Türkiye nüfusunun Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine nazaran, 2007 sonu prestijiyle 70 milyon 586 bin 256 kişi olarak açıklandı. Ülkede ikamet eden 98 bin 339 yabancı asıllı sayısı düşüldüğünde, Türkiye’de yaşayan Türkiye vatandaşlarının sayısının 70 milyon 487 bin 917 kişi olduğu bildirildi.
2010 – Ümit Boyner, TÜSİAD’ın yeni Başkanı seçilerek, TÜSİAD’ın tarihindeki ikinci bayan Lideri oldu.
2012 – Türkiye’de birinci yüz nakli gerçekleştirildi.
2018 – Rocket Lab şirketi Electron roketi ile birinci defa uzaya uydu yolladı.[1]
2025 – Bolu, Kartalkaya’da meydana gelen ve bir otelin restoranında başlamış olan yangında 78 kişi can verdi.

DOĞUMLAR

1338 – V. Charles, 1364’ten 1380’deki vefatına kadar Fransa hükümdarı (ö. 1380)
1743 – John Fitch, Amerikalı saat imalcisi ve mucit (ö. 1798)
1769 – Ignacio Allende, Yeni İspanya ordusuna bağlı asker (ö. 1811)
1824 – Stonewall Jackson, Amerika Konfedere Devletleri generali (ö. 1863)
1829 – II. Oscar, İsveç ve Norveç hükümdarı (ö. 1907)
1843 – Émile Levassor, Fransız mühendis (ö. 1897)
1846 – Albert Lavignac, Fransız öğretmen, müzik teorisyeni ve bestekar (ö. 1916)
1848 – Henri Duparc, Fransız bestekar (ö. 1933)
1854 – Karl Julius Beloch, Alman tarihçi (ö. 1929)
1858 – Mélanie Bonis, Fransız geç romantik devir bestekarı (ö. 1937)
1860 – Karl Staaff, İsveçli liberal siyasetçi ve avukat (ö. 1915)
1866 – Marius Berliet, Fransız araba üreticisi (ö. 1949)
1867 – Maxime Weygand, Fransız general (ö. 1965)
1868 – Felix Hoffmann, Alman kimyager, mucit ve eczacı (ö. 1946)
1869 – Grigori Rasputin, Rus keşiş (ö. 1916)
1874 – René-Louis Baire, Fransız matematikçi (ö. 1932)
1878 – Egon Friedell, Avusturyalı filozof, tarihçi, gazeteci, oyuncu, kabare sanatkarı ve tiyatro eleştirmeni (ö. 1938)
1882 – Tadeusz Makowski, Polonyalı ressam (ö. 1932)
1883 – Oskar Baum, Çek müzik eğitimcisi ve muharriri (ö. 1941)
1884 – Max Erwin von Scheubner-Richter, Alman siyasi aktivist (ö. 1923)
1885 – Seishirō Itagaki, Japon asker ve siyasetçi (ö. 1948)
1887 – Georges Vézina, Kanadalı profesyonel bir buz hokeyi kalecisi (ö. 1926)
1892 – Şerif Muhittin Targan, Türk bestekar, ud ve çello virtüözü ve portre ressamı (ö. 1967)
1896 – Paula Hitler, Adolf Hitler’in kız kardeşi (ö. 1960)
1897 – René Iché, Fransız heykeltıraş (ö. 1954)
1898 – Ahmed Şah Kaçar, İran Şahı (ö. 1930)
1905 – Christian Dior, Fransız moda desinatörü (ö. 1957)
1912 – Konrad Emil Bloch, Amerikalı biyokimyacı ve Nobel Fizyoloji yahut Tıp Mükafatı sahibi (ö. 2000)
1922 – Telly Savalas, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1994)
1924 – Benny Hill, İngiliz oyuncu, komedyen ve müzikçi (ö. 1992)
1924 – Şefika Ahundova, Azeri bestekar (ö. 2013)
1930 – Franco Loi, İtalyan şair ve deneme muharriri (ö. 2021)
1933 – Ahmet Oktay, Türk şair, müellif ve gazeteci (ö. 2016)
1938 – Jim Anderton, Yeni Zelandalı siyasetçi (ö. 2018)
1938 – Yıldırım Gürses, Türk bestekar ve ses sanatkarı (ö. 2000)
1943 – Dinçer Çekmez, Türk aktör ve tiyatro oyuncusu (ö. 2013)
1941 – Plácido Domingo, İspanyol tenor
1942 – Tuncer Sevi, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 2012)
1946 – Lakhdar Bouyahi, Cezayirli eski profesyonel futbolcu (ö. 2025)
1949 – Ümit Aktan, Türk spor spikeri, gazeteci ve muharrir (ö. 2025)
1950 – Zelimhan Yakub, Azerbaycanlı şair ve siyasetçi (ö. 2016)
1953 – Paul Gardner Allen, Amerikalı bilgisayar bilimcisi ve Bill Gates ile birlikte Microsoft’un kurucularından (ö. 2018)
1956 – Geena Davis, Amerikalı sinema oyuncusu
1958 – Enver Ercan, Türk şair (ö. 2018)
1960 – Jorge Luis Sánchez, Kübalı film yönetmeni (ö. 2025)
1962 – Aysun Kocatepe, Türk pop müzik sanatçısı
1963 – Mehmet Akarca, Türk hukukçu ve Yargıtay Başkanı
1966 – Tuna Orhan, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
1969 – Karina Lombard, Amerikalı sinema oyuncusu
1970 – Alen Bokšić, Hırvat futbolcu
1974 – Kim Dotcom, Alman-Finlandiyalı girişimci
1976 – Emma Bunton, İngiliz müzikçi ve Spice Girls kümesi üyesi
1976 – Lars Eidinger, Alman tiyatro ve sinema oyuncusu
1976 – Serdar Orçin, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu
1978 – Madita, Avusturyalı müzikçi ve aktris
1980 – Meskene Mayfair, Amerikalı pornografik sinema oyuncusu
1980 – Nana Mizuki, bir Japon müzikçi, müzik muharriri ve ses sanatçısı
1983 – Svetlana Hodçenkova, Rus tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu
1983 – Maryse Ouellet, Kanadalı-Fransız profesyonel güreşçi
1984 – Can Arat, Türk futbolcu
1985 – Aura Dione, Danimarkalı şarkıcı-şarkı yazarı
1985 – Zivka Park, Fransız siyasetçi
1986 – Javi López, İspanyol futbolcu
1986 – Sushant Singh Rajput, Hint aktör, dansçı ve hayırsever (ö. 2020)
1988 – Ashton Eaton, Amerikalı dekatlet
1988 – Vanessa Hessler, İtalyan model ve oyuncu
1989 – Doğuş Balbay, Türk basketbolcu
1996 – Marco Asensio, İspanyol ulusal futbolcu
1997 – Jeremy Shada, Amerikalı oyuncu, rapçi ve şarkıcı
2001 – Pedro Malheiro, Portekizli futbolcu
2004 – Ingrid Alexandra, Veliaht Prens Haakon ve Veliaht Prenses Mette-Marit’in büyük çocuğu
2005 – IShowSpeed, Amerikalı internet fenomeni ve yayıncı

ÖLÜMLER

1118 – II. Paschalis, 13 Ağustos 1099 – 21 Ocak 1118 ortasında papadır (d. 1050)
1531 – Andrea del Sarto, İtalyan ressam (d. 1486)
1578 – Piyale Paşa, Osmanlı devlet adamı ve Kaptan-ı derya (d. 1515)
1609 – Joseph Justus Scaliger, İtalyan asıllı Fransız tarihçidir (d. 1540)
1773 – Alexis Piron, Fransız şair ve oyun müellifi (d. 1689)
1774 – III. Mustafa, Osmanlı’nın 26. padişahı (d. 1717)
1775 – Yemelyan Pugaçov, Kazak başkan (d. 1740 – 42)
1789 – Paul Henri Thiry d’Holbach, Fransız filozof ve muharrir (d. 1723)
1793 – XVI. Louis, Fransa hükümdarı (giyotinle idam) (d. 1754)
1831 – Achim von Arnim, Alman şair (d. 1781)
1851 – Albert Lortzing, Alman bestekar, müzikçi ve aktör (d. 1801)
1870 – Alexander Herzen, Rus muharrir ve düşünür (d. 1812)
1871 – Jan Jacob Rochussen, Hollandalı siyasetçi (d. 1797)
1872 – Franz Grillparzer, Avusturyalı trajedi muharriri (d. 1791)
1888 – George Robert Waterhouse, İngiliz tabiat tarihçisi (d. 1810)
1891 – Jean-Louis-Ernest Meissonier, Fransız ressam ve illüstratör (d. 1815)
1892 – John Couch Adams, İngiliz astronom (d. 1819)
1892 – Charles de Lalaisse, Fransız taş baskıcı, dizayncı ve ressam (d. 1811)
1894 – Guillaume Lekeu, Belçikalı bestekar (d. 1870)
1909 – Mezîde Kadınefendi, II. Abdülhamid’in eşi (d. 1869)
1914 – Theodor Kittelsen, Norveçli ressam (d. 1857)
1919 – Gazi Ahmet Muhtar Paşa, Osmanlı devlet adamı, sadrazam ve asker (d. 1839)
1924 – Vladimir İlyiç Lenin, Sovyetler Birliği’nin kurucusu (d. 1870)
1926 – Camillo Golgi, İtalyan doktor, patolog ve Nobel Fizyoloji yahut Tıp Mükafatı sahibi (d. 1843)
1938 – Georges Méliès, Fransız sinema imalcisi ve direktör (d. 1861)
1938 – David Ryazanov, Rus Marksist ve Marksist kuramcı (d. 1870)
1942 – Dorothy Wall, Yeni Zelandalı-Avustralyalı müellif ve çizer (d. 1894)
1950 – George Orwell, İngiliz müellif (d. 1903)
1959 – Cecil B. DeMille, Amerikalı sinema yönetmeni (d. 1881)
1960 – Emin Sazak, Türk siyasetçi ve Eskişehir eski milletvekili (d. 1882)
1967 – Ann Sheridan, Amerikalı oyuncu (d. 1915)
1974 – Lewis Strauss, Amerikalı iş adamı, hayırsever, ABD Donanması subayı ve siyasetçi (d. 1896)
1983 – Kemal Bilbaşar, Türk müellif (d. 1910)
1985 – Oktay Arayıcı, Türk oyun müellifi (d. 1936)
1988 – Cemal Reşit Eyüboğlu, Türk siyasetçi ve Kurucu Meclis üyesi (d. 1906)
1996 – Emin Bilgiç, Türk akademisyen ve sümerolog (d. 1916)
2002 – Ege Ernart, Türk şair, tiyatro ve sinema oyuncusu ve reklamcı (d. 1937)
2002 – Peggy Lee, Amerikalı müzikçi (d. 1920)
2006 – İbrahim Rugova, Kosova Cumhurbaşkanı (d. 1944),
2008 – Marie Smith, Eyak lisanını konuşan son kişi (d. 1918)
2010 – Orhan Alp, Türk makine mühendisi ve siyasetçi (d. 1919)
2013 – Ahmet Mete Işıkara, Türk bilim insanı, jeofizik mühendisi ve eğitimci (Türkiye’de “Deprem Dede” olarak bilinen) (d. 1941)
2013 – İsmet Kür, Türk edebiyat öğretmeni ve muharrir (d. 1916)
2013 – Michael Winner, İngiliz film yönetmeni (d. 1935)
2015 – Leon Brittan, İngiliz siyasetçi (d. 1939)
2016 – Mustafa Koç, Türk iş insanı (d. 1960)
2016 – Mrinalini Sarabhai, Hint dansçı (d. 1918)
2016 – Robert Sassone, Fransız bisiklet yarışçısı (d. 1978)
2017 – Ayberk Atilla, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1946)
2017 – Cemşid Giunaşvili, Gürcü tarihçi, diplomat ve muharrirdir (d. 1931)
2017 – Vahit Melih Halefoğlu, Türk diplomat ve dışişleri bakanı (d. 1919)
2017 – Veljo Tormis, Estonyalı bestekardır (d. 1930)
2018 – Yves Afonso, Fransız oyuncu (d. 1944)
2018 – Chartchai Chionoi, eski profesyonel Taylandlı boksördür (d. 1942)
2018 – Philippe Gondet, Fransız eski ulusal futbolcudur (d. 1942)
2018 – Jens Okking, Danimarkalı oyuncu, müzikçi ve siyasetçidir (d. 1939)
2018 – Connie Sawyer, Amerikalı oyuncu (d. 1912)
2019 – Marcel Azzola, Fransız akordeoncu ve müzisyen (d. 1927)
2019 – Kaye Ballard, Amerikalı oyuncu, komedyen ve müzikçi (d. 1925)
2019 – Raghbir Singh Bhola, Hint eski asker ve çim hokeyi oyuncusudur (d. 1927)
2019 – Maxine Brown, Amerikalı country müziği müzikçisidir (d. 1931)
2019 – Henri, VII. Henry olarak feshedilmiş Fransız tahtına Orléans Hanedanı’ndan hak sav eden kimseydi (d. 1933)
2019 – Charles Kettles, Amerika Birleşik Devletleri Ordusu’nda vazife almış eski yüksek rütbeli askerdir (d. 1930)
2019 – Pedro Manfredini, Arjantinli eski ulusal futbolcudur (d. 1935)
2019 – Emiliano Sala, Arjantinli futbolcudur (d. 1990)
2019 – Shivakumara Swamigalu, Hint manevi başkan, hayırsever, filozof ve eğitimcidir (d. 1907)
2019 – Yıldırım Uran, Türk teknik yöneticidir (d. 1955)
2019 – Harris Wofford, Amerikalı siyasetçidir (d. 1926)
2020 – Haydi Bakkuş, Tunuslu siyasetçi ve eski başbakan (d. 1930)
2020 – Eugène Berger, Lüksemburglu siyasetçi, eğitimci ve dağcı (d. 1960)
2020 – Terry Jones, Britanyalı müellif, oyuncu, komedyen, yayıncı, tarihçi ve direktör (d. 1942)
2020 – İsmet Orta Sadique, Bangladeşli siyasetçi ve bakan (d. 1942)
2021 – Yavuz Bahadıroğlu, İslamcı müellif ve komplo teorisyeni (d. 1945)
2021 – Nathalie Delon, Fransız manken, film yönetmeni ve aktris (d. 1941)
2021 – Jean Graton, Fransız çizgi roman sanatkarı ve müellif (d. 1923)
2021 – Rémy Julienne, Fransız dublör, araba yarışçısı ve aktör (d. 1930)
2021 – Jackson Mthembu, Güney Afrikalı siyasetçi ve aktivist (d. 1958)
2021 – José Pampuro, Arjantinli siyasetçi ve fizikçi (d. 1949)
2021 – Oktay Yavuz, Türk oyuncu (d. 1943)
2022 – Louie Anderson, Amerikalı aktör ve komedyen (d. 1953)
2022 – Selahattin Beyazıt, Türk iş insanı, endüstrici ve eski Galatasaray başkanı (d. 1931)
2022 – Francesco Paolo Fulci, İtalyan diplomat (d. 1931)
2022 – Arnis Līcītis, Leton aktör (d. 1946)
2022 – Leonor Oyarzún, eski Şili First Ladysi (d. 1919)
2025 – Nedim Türkmen, Türk iş adamı (d. 1966)
2025 – Valérie André, Fransız Direnişi gazisi, beyin cerrahı, havacı sınıfındaki rütbeli asker (d. 1922)
2025 – Petr Hannig, Çek müzikçi, üretimci ve siyasetçi (d. 1946)
2025 – Garth Hudson, Kanadalı bestekar ve müzisyen (d. 1937)
2025 – Mauricio Funes, Eski El Salvador Devlet Başkanı (d. 1959)
2025 – Luca Beatrice, İtalyan sanat eleştirmeni ve deneme müellifi (d. 1961)
2025 – Abdusselam El Muhayni, Ummanlı futbolcu (d. 1988)