TARİHTE BUGÜN 7 Ocak

OLAYLAR

1558 – Fransa, İngiltere’nin Kıta Avrupası’ndaki son toprağı olan Calais’yi de ele geçirdi.

1598 – Boris Godunov, Rus Çarı oldu.

1610 – İtalyan astronom Galileo Galilei, Jüpiter’in iki uydusunu (Ganymede, Callisto) tespit etti.

1634 – IV. Murad’ın buyruğuyla, Şeyhülislam Ahîzâde Hüseyin Efendi boğdurularak öldürüldü. Böylece Osmanlı’da birinci sefer bir şeyhülislam öldürülmüş oldu.

1714 – İngiliz mühendis Henry Mill, daktilo makinesinin patentini aldı.

1785 – Fransız havacı Jean-Pierre Blanchard ve Amerikalı fizikçi John Jeffries, bir balonla Manş Denizi’ni geçtiler.

1789 – İlk Amerikan Başkanlık seçimleri yapıldı. Seçmenler delegeleri, onlar da bir ay sonra ülkenin birinci Liderini belirlediler: George Washington.

1887 – Thomas Stevens, dünya çapında bisiklet tipi tamamlayan birinci kişi oldu.

1904 – Birinci milletlerarası Mors Alfabesi acil durum sinyali “CQD” kabul edildi, fakat iki yıl sonra yerini SOS sinyaline bırakacaktır.

1913 – Ham petrolden akaryakıt eldesi patentlendi.

1924 – Türkiye’de Millî Eğitim Bakanlığı yabancı okulların binaları içinde bulunan dinî simge ve işaretlerin kaldırılması için bir genelge yayımladı.

1927 – Okyanus çok birinci telefon görüşmesi, New York’tan Londra’ya yapıldı.

1935 – İtalya diktatörü Benito Mussolini ile Fransa Dışişleri Bakanı Roma’da görüştü. Resmi açıklamaya nazaran iki ülkenin Afrika’daki çıkarlarıyla ilgili muahedeler yapıldı.

1942 – Hamlet davası sonuçlandı. Muhsin Ertuğrul, Peyami Sefa ve Celaleddin Ezine’ye verilen cezalar ertelendi.

1942 – II. Dünya Savaşı: Doğu Cephesi’nde başlayan Moskova Muharebesi, kesin Sovyetler Birliği zaferiyle sonuçlandı.

1946 – CHP’den ayrılan Celâl Bayar ile Adnan Menderes, Fuad Köprülü ve Refik Koraltan, Demokrat Parti’nin kuruluş başvurusunu yaptılar.

1946 – Birinci başarılı yüksek süratli elektronik bilgisayar “Eniac”, Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanıma girdi. Eniac, elektronik-dijital bilgisayara giden yolda atılmış büyük adımlardan biri olarak 1955’e kadar kullanıldı.

1950 – Demokrat Parti, yeni Seçim Kanunu’yla ilgili bildiri yayınladı: “Önümüzdeki seçimler kesinlikle dürüst olmalıdır.”

1950 – Karabük Demir ve Çelik İşletmesi’nde “Zeynep” ismi verilen yüksek fırın hizmete açıldı.

1953 – Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Harry Truman, ülkesinin hidrojen bombası geliştirdiğini açıkladı.

1954 – Demokrat Parti, “Genç Demokratlar” isminde bir gençlik örgütü kurdu.

1957 – Millî Türk Talebe Birliği, “rock and roll” ve “striptiz”in yasaklanmasını istedi.

1959 – Amerika Birleşik Devletleri, Fidel Castro’nun yeni Küba Hükûmetini tanıdı.

1960 – Su altından atılabilen nükleer Polaris füzesi’nin birinci denemesi yapıldı.

1963 – Cibali Tütün Fabrikası’nda 3500 personel yemek boykotu yaptı.

1967 – Sıhhat ve Sosyal Yardım Bakanlığı bir açıklama yaptı; “Türkiye’de 25.000 frengili, 10.000 cüzamlı, 750.000’de veremli var.”

1979 – Vietnam Ordusu, Kamboçya’nın başşehri Phnom Penh’i ele geçirdi ve Khmer Rouge rejimine son verdi.

1980 – Hindistan’da yapılan seçimleri, İndira Gandhi’nin Kongre Partisi kazandı.

1984 – Başbakan Turgut Özal birinci basın toplantısını düzenledi.

DOĞUMLAR

1502 – Papa XIII. Gregorius, Katolik Kilisesi’nin 226. Papası (ö. 1585)

1768 – Joseph Bonaparte, Napoli ve İspanya Hükümdarı (Napolyon Bonapart’ın kardeşi) (ö. 1844)

1777 – Lorenzo Bartolini, İtalyan heykeltıraş (ö. 1850)

1800 – Millard Fillmore, Amerikalı siyasetçi ve Amerika Birleşik Devletleri’nin 13. Başkanı (ö. 1874)

1830 – Albert Bierstadt, Amerikalı ressam (ö. 1902)

1844 – Bernadette Soubirous, Roma Katolik Kilisesi sevgilisi (ö. 1879)

1855 – Eliezer Ben-Yehuda, Yahudi gazete editörü (ö. 1922)

1864 – Phillip Jaisohn, Koreli aktivist, gazeteci, siyasetçi ve doktor (ö. 1951)

1871 – Émile Borel, Fransız matematikçi ve siyasetçi (ö. 1956)

1873 – Charles Péguy, Fransız şair (ö. 1914)

1873 – Rudolf Eisler, Yahudi asıllı Avusturyalı felsefeci (ö. 1926)

1887 – Kurt Schneider, Alman psikiyatrist (ö. 1967)

1890 – Henny Porten, Alman aktris (ö. 1960)

1895 – Clara Haskil, Rumen piyanist (ö. 1960)

1895 – Vasili Blohin, Sovyet general (ö. 1955)

1898 – Al Bowlly, Mozambik doğumlu İngiliz müzikçi, caz gitaristi ve kompozitör (ö. 1941)

1899 – Francis Poulenc, Fransız bestekar (ö. 1963)

1901 – Fahrelnisa Zeyd, Türk ressam (ö. 1991)

1901 – Fikret Adil, Türk müellif (ö. 1973)

1903 – Antanas Sniečkus, Litvan komünist, partizan ve siyasetçi (ö. 1974)

1907 – Baha Gelenbevi, Türk fotoğraf ve sinema sanatkarı (ö. 1984)

1914 – İhsan İhtilal, Türk oyuncu (ö. 2010)

1916 – Elena Çavuşesku, Romanya Sosyalist Cumhuriyeti’nin Başbakan Yardımcısı (ö. 1989)

1922 – Mario Almada, Meksikalı oyuncu (ö. 2016)

1922 – Orhan Asena, Türk oyun muharriri, şair ve çocuk hastalıkları uzmanı (ö. 2001)

1926 – Atanas Zabaznoski, Makedon komünist aktivist, Yugoslavya Cephesi’nde savaşan asker ve Halk Kahramanı Nişanı sahibi (ö. 2013)

1934 – Peri Han, Türk sinema oyuncusu (ö. 2008)

1934 – Tasos Papadopulos, Kıbrıs Cumhuriyeti Devlet Başkanı ve siyasetçi (ö. 2008)

1935 – Sophie Behr, Alman gezeteci ve yazar

1937 – Zaccaria Cometti, İtalyan futbolcudur ve teknik yönetici (ö. 2020)

1938 – Roland Topor, Fransız oyun müellifi (ö. 1997)

1941 – John E. Walker, İngiliz kimyager ve Nobel Kimya Mükafatı sahibi

1945 – David Spangler, Amerikalı filozof

1945 – Raila Odinga, Kenyalı siyasetçi ve eski Kenya başbakanı (ö. 2025)

1947 – Sadık Ahmet, Batı Trakyalı Türk tıp tabibi ve siyasetçi (Batı Trakya Türkleri’nin hakları için verdiği uğraş ile tanınan) (ö. 1995)

1948 – Rana Alagöz, Türk pop şarkıcısı

1951 – Talgat Musabayev, Kazak kozmonot (ö. 2025)

1952 – Orhan Fevzi Gümrükçüoğlu, Türk siyasetçi ve eski Sağlık Bakanı müsteşarı

1956 – Leonard Lansink, Alman oyuncu

1957 – Katie Couric, Amerikalı haber spikeri

1960 – Emrullah İşler, Türk akademisyen ve siyasetçi

1962 – Aleksandr Dugin, Rus siyaset bilimci ve faşist görüşleriyle tanınan strateji uzmanı

1962 – Hallie Todd, Amerikalı sinema ve TV oyuncusu

1964 – Nicolas Cage, Amerikalı sinema oyuncusu ve En Güzel Erkek Oyuncu Akademi Mükafatı sahibi

1966 – Ergin Ataman, Türk basketbol antrenörü

1967 – Claudia Amengual, Uruguaylı tercüman ve yazar

1967 – Nick Clegg, İngiliz politikacı

1969 – Marco Simone, İtalyan futbolcu ve teknik direktör

1969 – Becerikli el-Muaykli, Arap imam

1970 – Saruhan Hünel, Türk oyuncu

1971 – Jeremy Renner, Amerikalı aktör, sinema imalcisi ve müzisyen

1973 – Liu Bolin, Çinli sanatçı

1977 – Sofi Oksanen, Eston asıllı Finlandiyalı yazar

1979 – Aloe Blacc, Amerikalı soul müzikçisi ve rapçi

1979 – Christian Lindner, Alman siyasetçi

1985 – Lewis Hamilton, İngiliz Formula 1 pilotu

1985 – Wayne Routledge, İngiliz futbolcu

1987 – Davide Astori, İtalyan futbolcu (ö. 2018)

1987 – Lyndsy Fonseca, Amerikalı oyuncu

1987 – Stefan Babović, Sırp ulusal futbolcu

1987 – Reaksiyon, Türk rapçi

1988 – Hardwell, Hollandalı DJ ve prodüktör

1990 – Gregor Schlierenzauer, Avusturyalı kayakla atlayıcı

1990 – Liam Aiken, Amerikalı sinema oyuncusu

1991 – Caster Semenya, Güney Afrikalı orta ara koşucusu

1991 – Eden Hazard, Belçikalı futbolcu

1992 – Lynn Knippenborg, Hollandalı hentbolcu

ÖLÜMLER

312 – Antakyalı Lukianos, Hristiyan teolog ve şehit (d. 240)

1220 – I. İzzeddin Keykavus, Türkiye Selçuklu Devleti Sultanı (d. 1180)

1285 – I. Carlo, Fransa Hükümdarı VIII. Louis’in en küçük oğlu (d. 1226)

1325 – I. Diniz, Portekiz Krallığı’nın 6. Hükümdarı (d. 1261)

1451 – VIII. Amadeus, Savoy Dükü (d. 1383)

1536 – Aragonlu Catherine, İngiltere Kraliçesi (d. 1485)

1548 – Fenarîzade Muhyiddin Çelebi, Osmanlı şeyhülislamı (d. ?)

1655 – X. Innocentius, Katolik Kilisesi’nin 236. Papası (d. 1574)

1715 – François Fénelon, Fransız Roma Katolik başpiskoposu, ilahiyatçı, şair ve muharrir (d. 1651)

1786 – Jean-Étienne Guettard, Fransız tabiat bilimci, botanikçi ve mineralog (d. 1715)

1838 – Josef Grassi, Avusturyalı ressam (d. 1757)

1847 – Maria Schicklgruber, Adolf Hitler’in babaannesi (d. 1795)

1858 – Mustafa Reşit Paşa, Osmanlı Sadrazamı, diplomat ve Osmanlı Devleti’nde Tanzimât’ın mimarı (d. 1800)

1882 – Ignacy Łukasiewicz, Polonyalı eczacı ve petrol sanayii öncüsü (d. 1822)

1892 – Tevfik Paşa, Mısır Hidivi (d. 1852)

1920 – Edmund Barton, Avustralyalı siyasetçi, hakim ve Avustralya’nın birinci Başbakanı (d. 1849)

1934 – Anton Hanak, Avusturyalı heykeltıraş (d. 1875)

1935 – James Alfred Ewing, İskoç fizikçi ve mühendis (d. 1855)

1943 – Nikola Tesla, Sırp asıllı Amerikalı fizikçi (d. 1856)

1945 – Alexander Stirling Calder, Amerikalı heykeltıraş (d. 1870)

1951 – René Guénon, Fransız metafizikçi muharrir (d. 1886)

1968 – Fahri Kopuz, Türk bestekar (d. 1882)

1989 – Hirohito, Japon İmparatoru (d. 1901)

1995 – Murray Rothbard, Amerikalı ekonomist (Avusturya Okulu’nun liberteryen ekonomisti) (d. 1926)

1996 – Károly Grósz, Macar komünist siyasetçi (d. 1930)

1998 – Richard Hamming, Amerikalı matematikçi (d. 1915)

1998 – Vladimir Prelog, Hırvat-İsviçreli kimyacı ve Nobel Kimya Mükafatı sahibi (d. 1906)

2001 – Şarl Helu, Lübnanlı siyasetçi ve Lübnan Cumhurbaşkanı (d. 1913)

2004 – Ingrid Thulin, İsveçli oyuncu (d. 1926)

2006 – Heinrich Harrer, Avusturyalı dağcı, gezgin, coğrafyacı ve muharrir (d. 1912)

2010 – Philippe Séguin, Fransız siyasetçi (d. 1943)

2013 – David R. Ellis, Amerikalı film yönetmeni, dublör ve aktör (d. 1952)

2013 – Huell Howser, Amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatkarı (d. 1945)

2014 – Huban Öztoprak, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1987)

2014 – Run Run Shaw, Hong Konglu teşebbüsçü ve üretimci (d. 1906)

2015 – Bernard Maris, Fransız ekonomist, gazeteci ve müellif (d. 1946)

2015 – Cabu (Jean Cabut), Fransız çizgi roman sanatkarı ve karikatürist (d. 1938)

2015 – Charb (Stéphane Charbonnier), Fransız çizer, gazeteci ve çizgi sinema imalcisi (d. 1967)

2015 – David Rolfe, Avustralyalı yüzücü (d. 1964)

2015 – Elsa Cayat, Fransız psikiyatr, psikanalist ve köşe muharriri (d. 1960)

2015 – Georges Wolinski, Fransız karikatürist (d. 1934)

2015 – Jean Paul Parise, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu (d. 1941)

2015 – Mompati Merafhe, Botsvanalı siyasetçi (d. 1936)

2015 – Mustapha Ourrad, Cezayir asıllı Fransız yayıncı ve editör (d. 1954)

2015 – Philippe Honoré, Fransız çizer ve çizgi roman sanatkarı (d. 1941)

2015 – Rod Taylor, Avustralyalı oyuncu (d. 1930)

2015 – Tignous (Bernard Verlhac), Fransız karikatürist (d. 1957)

2016 – Richard Libertini, Amerikalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1933)

2016 – Remzi Cihan, Türk sinema sanatkarı (d. 1957)

2016 – Sergey Şustikov, Rus futbolcu ve teknik yönetici (d. 1970)

2016 – Valerio Zanone, İtalyan siyasetçi (d. 1936)

2017 – Lech Trzeciakowski, Polonyalı tarihçi (d. 1931)

2017 – Mário Soares, Portekizli siyasetçi ve Portekiz Cumhurbaşkanı (d. 1924)

2017 – Nat Hentoff, Amerikalı romancı, tarihçi ve müzik eleştirmeni (d. 1925)

2017 – Osman Bayezid Osmanoğlu, Osmanlı Hanedanı’nın reisi (d. 1924)

2017 – Refik Erduran, Türk oyun müellifi, yayımcı ve gazeteci (d. 1928)

2018 – Anna Mae Hayes, Amerikalı asker (d. 1920)

2018 – France Gall, Fransız müzikçi (d. 1947)

2018 – Jim Anderton, Yeni Zelandalı siyasetçi (d. 1938)

2019 – Aline Kiner, Fransız gazeteci ve roman müellifi (d. 1959)

2019 – Aristeo Benavídez, Arjantinli kayak sportmeni (d. 1927)

2019 – Barbara Elaine Ruth Brown, Amerikalı biyolog ve hayırsever (d. 1929)

2019 – Bernard Tchoullouyan, Fransız judocu (d. 1953)

2019 – Carmencita Reyes, Filipinli siyasetçi ve hukukçu (d. 1931)

2019 – Clydie King, Amerikalı müzikçi (d. 1943)

2019 – Dave Laing, İngiliz gazeteci, müellif ve tarihçi (d. 1947)

2019 – Edwin Erickson, Amerikalı siyasetçi ve iş insanı (d. 1938)

2019 – Ivan Mašek, Çek siyasetçi (d. 1948)

2019 – Jocelyne Saab, Lübnanlı gazeteci ve film yönetmeni (d. 1948)

2019 – John Joubert, Güney Afrika doğumlu İngiliz bestekar (d. 1927)

2019 – John Mendelsohn, Amerikalı fizikçi (d. 1936)

2019 – Moşe Arens, İsrailli siyasetçi (d. 1925)

2019 – Thomas Rukavina, Amerikalı siyasetçi (d. 1950)

2020 – Elizabeth Wurtzel, Amerikalı feminist, hukukçu, muharrir ve gazeteci (d. 1967)

2020 – Hamis ed-Dusari, Suudi futbolcu (d. 1973)

2020 – Larry Gogan, İrlandalı radyo sunucusu ve DJ (d. 1938)

2020 – Neil Peart, Kanadalı müzisyen, kelam muharriri ve muharrir (d. 1952)

2020 – Silvio Horta, Amerikalı senarist, televizyon imalcisi ve muharrir (d. 1974)

2021 – Biserka Cvejić, Sırp opera sanatkarı ve akademisyen (d. 1923)

2021 – Deezer D, Amerikalı aktör ve rap müzikçisi (d. 1965)

2021 – Genival Lacerda, Brezilyalı forró müzikçisi ve kelam muharriri (d. 1931)

2021 – Jamie O’Hara, Amerikalı country müzikçisi, kelam muharriri ve gitarist (d. 1950)

2021 – Marion Ramsey, Amerikalı oyuncu, müzikçi ve kelam müellifi (d. 1947)

2021 – Michael Apted, İngiliz aktör, senarist, sinema imalcisi ve direktör (d. 1941)

2021 – Munira Yamin Satti, Pakistanlı siyasetçi (d. 1966)

2021 – Tommy Lasorda, Amerikalı beyzbolcu ve spor yöneticisi (d. 1927)

2021 – Valeri Hlevinski, Sovyet-Rus tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1943)

2022 – Deanna Booher, Amerikalı aktris, profesyonel güreşçi ve hız patencisi (d. 1948)

2022 – Mark Forest, Amerikalı aktör, opera sanatkarı, eğitimci ve beden geliştirme atleti (d. 1933)

2022 – Vitaliano Trevisan, İtalyan müellif, senarist ve aktör (d. 1960)

2023 – Russell Banks, Amerikalı müellif (d. 1940)

2023 – Djão, Mozambik asıllı Portekizli ulusal futbolcu (d. 1958)

2023 – Joseph A. Hardy III, Amerikalı hayırsever iş adamı (d. 1923)

2023 – Modeste M’bami, Kamerunlu eski futbolcu (d. 1942)

2023 – Yuri Manin, Rus matematikçi (d. 1937)

2023 – Adam Rich, Amerikalı aktör (d. 1968)

2023 – Dorothy Tristan, Amerikalı aktris, senarist ve model (d. 1934)

2024 – Yüksel Uzel, Türk solist ve müzikçi (d. 1950)

2024 – Franz Beckenbauer, Alman eski futbolcu ve teknik yönetici (d. 1945)

2025 – Walter Martos, Perulu general ve eski başbakan (d. 1957)

2025 – Volker Sklenar, Alman çiftçi ve siyasetçi (d. 1944)

2025 – Jean-Marie Le Pen, Fransız çok sağ siyasetçi (d. 1928)

2025 – Brian Dunsby, İngiliz hayırsever iş adamı (d. 1940)

2025 – Ayla Erduran, Türk keman sanatkarı (d. 1934)