Uğur Mumcu suikastının üzerinden 33 yıl geçti

Uğur Mumcu 22 Ağustos 1942’de, Tapu Kadastro memuru Hakkı Şinasi ile Nadire Mumcu’nun dört çocuğundan biri olarak Kırşehir’de dünyaya geldi. Mumcu, ailesinin Ankara’ya taşınması üzerine birinci, orta ve lise eğitimini Kırşehir’de tamamladı.

TÜRK SOSYALİZMİ MAKALESİYLE YUNUS NADİ ÖDÜLÜ’NÜ ALDI

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 1965’te mezun olan Mumcu, öğrencilik yıllarında Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan “Türk Sosyalizmi” makalesiyle “Yunus Nadi Ödülü”nü aldı.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim Hukuku Kürsüsü Profesörü Tahsin Bekir Balta’nın asistanlığını yapan Mumcu, Milliyet gazetesinde incelemeler kaleme aldı.

Mumcu, 12 Mart 1971 devrindeki bir yazısında kullandığı “ordu uyanık olmalı” kelamlarıyla, “orduya hakaret etmek” ve “sosyal bir sınıfın öteki toplumsal sınıflar üzerinde tahakkümünü kurmak” kabahatini işlediği savıyla gözaltına alındı.

7 YIL MAHPUSA MAHKUM EDİLDİ

Mamak Askeri Cezaevinde bir yıla yakın tutuklu kalan, yargılandığı davada 7 yıl mahpusa mahkum edilen Mumcu, kararın Yargıtay tarafından bozulması üzerine tahliye edildi.

Serbest bırakılmasının akabinde askere alınan Mumcu, askerliğini “yedek subay” olarak yapması gerekirken, kendi tabiriyle “sakıncalı piyade” olarak tamamladı.

Tuzla Piyade Okulundaki eğitimi sırasında okul idaresi tarafından “kötü hal ve fikir sahibi” olduğu gerekçesiyle disipline sevk edilen Mumcu, “er” statüsüne düşürülerek Ağrı’nın Patnos ilçesine gönderildi.

PROFESYONEL GAZETECİLİĞE ANARŞİST YAZISIYLA BAŞLADI

Askerlikten sonra üniversitedeki misyonundan ayrılan Mumcu, profesyonel gazeteciliğe 25 Şubat 1974’te Yeni Ortam gazetesinde “Anarşist!..” başlıklı yazısıyla başladı. Köşe yazılarında hem problemleri lisana getiren hem de hukuka ters ve yasa dışı uygulamaların üstüne giden Mumcu, yazdığı kitaplarla da ses getirdi.

“SAKINCALI PİYADE TİYATROYA UYARLANDI”

Güldal Homan ile 19 Temmuz 1976’da evlenen Mumcu’nun bir oğlu (Özgür) ve bir kızı (Özge) oldu.

Usta gazetecinin 1977’de yayımlanan “Sakıncalı Piyade” kitabı tiyatroya uyarlandı ve Ankara Sanat Tiyatrosunda yüzlerce sefer sahnelendi.

Mumcu, terörün silah kaçakçılığıyla alakasını ortaya koymak ve bu tarafta kamuoyu oluşturmak için 1981’de “Silah Kaçakçılığı ve Terör” kitabını okurlarıyla buluşturdu.

Papa 2. Jean Paul’e düzenlediği silahlı atağa ait Mehmet Ali Ağca ve temasları hakkında araştırma yapan Mumcu’nun, “Rabıta” ve “12 Eylül” kitapları 1987’de, kıymetli araştırmalarından kabul edilen “Kürt-İslam Ayaklanması 1919-1925” yapıtı ise 1991’de yayımlandı.

“CİNAYETLERİN ARKASINDAKİ SIR ORTAYA ÇIKMADI”

Uğur Mumcu, Muharrir Musa Anter’in öldürülmesinden sonra 27 Eylül 1992’de Cumhuriyet gazetesinde kaleme aldığı “Dipsiz Kuyu” başlıklı yazısında, “Orta Doğu, emperyalizmin kol gezdiği, terör örgütleri ile çeşitli istihbarat örgütlerinin kanlı ve kirli oyunlar oynadığı karanlık tabansız bir kuyudur. Bu karanlık ve tabansız kuyuda cinayetler birbirini izler. Halk deyişi ile Orta Doğu’da ‘kimin eli kimin cebindedir’ bilinmez. Kim, kimi, neden öldürüyor? Bu soruların karşılıklarını anında bulmanın imkanı yoktur. Olaylar yıllar sonra aydınlanır. O da bir kısmı!” sözlerini kullandı.

ARABASINA YERLEŞTİRİLEN BOMBAYLA HAYATINI KAYBETTİ

Mumcu, 24 Ocak 1993’te otomobiline yerleştirilen bombanın patlaması sonucu hayatını kaybetti. Suikastı, İBDA-C ve Hizbullah üzere örgütler üstlense de ortadan geçen 33 yıla karşın cinayetin üzerindeki sis perdesi aralanamadı.

Türkiye’yi sarsan suikasta ait birinci yargılamalar, Mumcu’nun vefatından 7 yıl sonra başladı. Mumcu suikastı ile Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı, Prof. Dr. Muammer Aksoy ve Doç. Dr. Bahriye Üçok cinayetlerini de kapsayan davanın ismi “Umut” oldu.

Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen dava, cinayetlerin arkasındaki sırrı tam olarak ortadan kaldıramadı.

YARGILAMA SONUNDA CEZA ALANLAR OLDU

İlk derece mahkemenin kararının Yargıtay tarafından bozulmasının akabinde, tekrar görülen davada, 3 sanık “yasa dışı Tevhid-Selam ve Kudüs Ordusu örgütünü kurmak ve yönetmek” kabahatinden, 5 sanık ise tıpkı örgüte üyelikten çeşitli müddetlerde mahpus cezalarına mahkum edildi.

Bu kapsamda sanıklardan Mehmet Ali Tekin, Hasan Kılıç ve Ekrem Baytap, “silahlı cürüm örgütü kurma ve yönetme” hareketlerinden 12 yıl 6’şar ay mahpusla cezalandırıldı.

Sanıklar Abdulhamit Çelik, Fatih Aydın, Yusuf Karakuş, Mehmet Şahin ve Recep Aydın’a ise “silahlı hata örgütü üyesi olmak”tan 6 yıl 3’er ay mahpus cezası verildi.

Anayasa Mahkemesi, gözaltında tutuldukları tarihlerdeki mevzuatın, gözaltı müddetinde avukata erişim imkanı tanımadığı gerekçesiyle, sanıklar Recep Aydın, Mehmet Ali Tekin, Hasan Kılıç, Mehmet Şahin ve Yusuf Karakuş’un yine yargılanmasına karar verdi.

Öte yandan suikastın kilit ismi olarak bilinen ve bombayı araca yerleştirdiği öne sürülen davanın firari sanıklarından Oğuz Demir’in evrakı ayrıldı. Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesi’nde Demir’in yargılanmasına devam ediliyor.