Dünya Gazetesi müellifi Ümit İzmen, bugün kaleme aldığı köşe yazısında ABD’nin 2026 ile başlayan mutlak güç kullanımı tahlil etti ve “Yeni bir kaynak uğraşı dönemine” nasıl geçildiğini anlattı.
İzmen’in köşe yazısından öne çıkan başlıklar şöyle:
2025’in global ekonomik tertibin şekillenmeye başladığı yıl olduğunu belirten İzmen, 2026’nın jeopolitik nizamın yine şekillenmeye başladığı yıl olarak kayıtlara geçeceğini söyledi ve “Kurallara dayalı milletlerarası sistemin yerini güç ve çıkar odaklı bir sistem alıyor” dedi.
Maduro’nun devrilmesinin en dikkat alımlı sonucunun Venezuela petrollerinin ABD petrol devlerinin denetimine geçme ihtimali olduğunu tabir eden İzmen, “Bir de üzerine Grönland tehdidi eklenince batılı ülkelerin doğal kaynaklar üzerinde hakimiyet kurarak dünyayı sömürgeleştirdiği upuzun bir tarih yeniden hatırlandı” sözlerini kullandı.
ABD’nin Venezuela darbesi aslında Çin’e bir darbe
Büyük kısmı ekstra ağır nitelikte ve bu nedenle çıkarılması ve işlenmesi daha maliyetli ve karmaşık olsa da Venezuela dünyadaki kanıtlanmış en büyük petrol rezervlerine sahip ülke. Ayrıyeten Venezuela petrolünün en büyük alıcısı Çin. Venezuela’ya vermiş olduğu krediler karşılığında Çin ucuza petrol alıyordu. Bu yüzden ABD’nin Venezuela’daki siyasi darbesi, tıpkı vakitte Çin’e de jeopolitik bir darbe manasına geldi. Gerçi Çin’in toplam güç denklemi dikkate alındığında, bu darbe temel olarak jeopolitik rekabetteki atılım açısından değer taşıyor.
“Güçlü ve muktedir olmak müdahale için kâfi görünüyor”
Şimdiye kadar ABD askeri müdahalelerinin meşruiyetini demokrasi ve insan hakları gibi ahlaki bir telaffuz üzerine kuruyordu. Bu defa meşruiyetini ne unsur ve bedellere dayandırma ne de ulusal ve milletlerarası hukuka uyma gayreti var. Güçlü ve muktedir olmak müdahale için kâfi görünüyor. Sert güç birinci darbede sonuç alıyor. Lakin kural bazlı sistemin temel direği olmanın getirdiği yumuşak gücün büsbütün gözden çıkartılmasının uzun vadeli sonuçları olacaktır.
“ABD’nin jeopolitik liderliğinin tescil edildiği yıl…”
Geçen seneye Trump’ın başkanlığı devralmasının çabucak akabinde yükselttiği ithalat vergileri ile ABD’nin global ekonomik liderliğini pekiştiriyor manzarasıyla başlamış lakin yıl ilerlediğinde manzara değişmişti. Son yazımın başlığını 2025’e Trump ve ABD ile başladık; Xi ve Çin ile bitirdik diye atmıştım.
Bu seneye de ABD’nin jeopolitik liderliğinin tescil edildiği manzarasıyla başladık. Bakalım devamı nasıl gelecek? Sanırım 2026 ABD’nin global gücünün değil, global sistemde yeni bir sayfanın açılmasının tescil edildiği yıl olacak.