Üvercinka’nın gizemli yazarı: Cemal Süreya 36 yıl sonra hala kalplerde
“Sizin hiç babanız öldü mü?/Benim bir sefer öldü kör oldum/Yıkadılar aldılar götürdüler/Babamdan ummazdım bunu kör oldum.” dizeleriyle unutulmaz izler bırakan Süreya, şiirleriyle çağdaş Türk şiirinin ustalarından biri oldu.
Gerçek ismi Cemalettin Seber olan muharrir, Hüseyin ve Gülbeyaz çiftinin oğlu olarak 1931’de Erzincan’da dünyaya geldi.
Ailesi 1938’de sürgün edilince Pülümür’den Bilecik’e taşınan Süreya, birtakım kaynaklara nazaran 1937’de, kimilerine nazaran sürgünden altı ay sonra 23 yaşındaki annesini kaybetti.
Ailesi 1938’de sürgün edilince Pülümür’den Bilecik’e taşınan Süreya, kimi kaynaklara nazaran 1937’de, kimilerine nazaran sürgünden altı ay sonra 23 yaşındaki annesini kaybetti.
Süreya, 1944’te Bilecik Ortaokulu’na başladı. Tıpkı yıl babasının evlendiği üvey annesi Esma’nın baskısından kaçmak için parasız yatılı imtihanlarını kazandı.
Türkçe ve edebiyat derslerindeki yeteneği okul yıllarında barizleşti.
Okul devrinde Türkçe ve edebiyat başarılarıyla dikkat çeken Süreya, boş vakitlerini Bakırcılar Çarşısı’ndaki Halkevi Kitaplığı’nda geçirdi.
1954’te mezun olan muharrir, tıpkı yıl Eskişehir Vergi Dairesi’nde stajyer olarak çalışmaya başladı. Teftiş Kurulu imtihanını kazanarak 11 Ağustos 1955’te maliye müfettiş yardımcısı olarak İstanbul’a atandı.
İLK ŞİİRLER VE İKİNCİ YENİ
Şiire çocuklukta ilgi duyan Süreya’nın birinci şiiri “Şarkısı Beyaz”, 1953’te Mülkiye mecmuasında yayımlandı.Süreya, İkinci Yeni şiir akımının öncülerinden sayıldı.
İroni dolu “Gül” şiirinin Yeditepe’de çıkmasıyla 23 yaşındaki Süreya, Sezai Karakoç, Muzaffer Erdost, Nihat Kemal Eren ve Hasan Basri ile yakın dostluk kurdu.
Usta şair, şiir ve yazıları yayımlandıktan sonra mecmua çıkarma fikrine kapıldı.
Maliye müfettişliği sırasında kentler gezen Süreya, Temmuz 1959’da başladığı askerliğini 31 Aralık 1960’ta bitirdi. Askerlikte fark dersleri vererek hukuk diploması da aldı.
Süreya, 1 Ağustos 1960’ta Papirüs mecmuasının birinci sayısını çıkardı. Dört sayfalık dergiye ikinci sayıdan sonra sekiz ay orta verdi; üç sayıdan sonra Temmuz 1961’de kapattı.
PARİS YILLARI VE EDEBİYATA AĞIRLIK
Maliye Bakanlığı’nca bir yıllığına Paris’e gönderilen şair, 1964’te dönünce 31 Temmuz 1965’te Sezai Karakoç ve Doğan Yel ile Teftiş Şurası’ndan istifa ederek edebiyata yöneldi.
Başarılı edebiyatçı, 1 Haziran 1966’da Papirüs’ü üçüncü kere yayımlamaya başladı ve Mayıs 1970’e kadar nizamlı sürdürdü.
1971’de Maliye Bakanlığı’na dönen Süreya, İstanbul Hocapaşa Vergi Dairesi, Maliye Tetkik Kurulu, Darphane ve Damga Matbaası Müdürlüğünde çalıştı.
Başyazılarını yazdığı Oluşum mecmuasıyla kurucusu olduğu Türkiye Yazıları’nda yöneticilik yapan Süreya, 1977’de Siyaset gazetesinde haftalık “Günübirlik” köşesiyle gazete yazarlığına adım attı.
1971’de Maliye Bakanlığı’na dönen Süreya, İstanbul Hocapaşa Vergi Dairesi, Maliye Tetkik Kurulu, Darphane ve Damga Matbaası Müdürlüğünde çalıştı.
Başyazılarını yazdığı Oluşum mecmuasıyla kurucusu olduğu Türkiye Yazıları’nda yöneticilik yapan Süreya, 1977’de Siyaset gazetesinde haftalık “Günübirlik” köşesiyle gazete yazarlığına adım attı.
İLK KİTAP VE ÖDÜLLER
Şiir dışında deneme, çocuk kitabı, günce, tenkit, çeviri ve derleme yazan Süreya, 1958’de yayımlanan ilk kitabı Üvercinka ile birebir yıl Yeditepe Şiir Armağanı’nı Arif Damar’la paylaştı.
Göçebe ile 1966 Türk Dil Kurumu Edebiyat Ödülü’nü, Sıcak Nal ve Güz Bitiği ile 1988 Behçet Necatigil Şiir Ödülü’nü kazandı.
Göçebe ile 1966 Türk Dil Kurumu Edebiyat Ödülü’nü, Sıcak Nal ve Güz Bitiği ile 1988 Behçet Necatigil Şiir Ödülü’nü kazandı.
Eserlerinden kimileri: Şapkam Dolu Çiçekle, Göçebe, Günler, Güz Bitiği, Sevda Sözleri, Üvercinka, Uzaktan Seviyorum Seni, Günübirlik, Uzat Saçlarını Frigya, Aydınlık Yazıları/Paçal, Papirüs’ten Başyazılar, Onüç Günün Mektupları, Aritmetik Güzel Kuşlar Pekiyi, Güvercin Curnatası, Mülkiyeli Şairler, Oluşum’da Cemal Süreya ve Yüz Aşk Şiiri.
