Uzmanlar uyarıyor: 5 kadından 1’i demir eksikliğiyle yaşıyor, işte belirtileri

BEDENİN BÂTIN YORGUNLUK KASASI

Yeni yayımlanan bilimsel bir araştırma, sağlıklı görünen genç bayanların dahi demir eksikliği riski taşıyabileceğini ortaya koydu. İsviçre’de 18–54 yaş ortası yaklaşık 2 bin 700 bayanın datalarının incelendiği çalışmada, demir eksikliğinin sanılandan daha yaygın olduğu görüldü.

Araştırmaya nazaran bayanların %18,9’unda demir eksikliği, %4,7’sinde anemi, %3,3’ünde ise demir eksikliğine bağlı anemi saptandı. Bu datalar, her beş bayandan birinin demir depolarının düşük olabileceğine işaret ediyor. Uzmanlara nazaran birçok olayda klasik kansızlık sonları aşılmadığı için belirtiler uzun müddet fark edilmeyebiliyor.

UZMAN GÖRÜŞÜ: NEDEN DEĞERLİ?

Demir, bedende güç üretiminden bağışıklık sistemine kadar pek çok hayati süreçte rol oynuyor. Uzmanlar, demir eksikliğinin sırf fizikî yorgunlukla sonlu kalmadığını; konsantrasyon problemleri, zihinsel performans düşüşü ve bağışıklık zayıflığına da yol açabildiğini belirtiyor.

Bu nedenle sadece hemoglobin (Hb) seviyelerine bakılmasının kâfi olmadığı vurgulanıyor. Demirin bedendeki depolanma durumunu gösteren ferritin ölçümlerinin, eksikliğin daha erken evrede tespit edilmesini sağladığı söz ediliyor.

BULGULARDA ÖNE ÇIKAN NOKTALAR

Demir eksikliği yaygın

Ferritin seviyesinin 15 µg/L’nin altında olması demir eksikliği göstergesi kabul edilirken, araştırmada bu hududun altında kalan bayan oranının yaklaşık %19 olduğu belirlendi. Uzmanlara nazaran bu bedel, yanlış yorumlandığında eksikliğin gözden kaçmasına neden olabiliyor.

Anemi yok ancak eksiklik var

Anemi oranı yaklaşık %5 düzeyinde kalsa da, demir eksikliği yaşayan bayanların oranı bunun çok üzerinde. Bu durum, kansızlık gelişmeden evvel de kıymetli sıhhat sıkıntılarının ortaya çıkabileceğini gösteriyor.

Ferritin eşiği tartışmalı

Bazı uzmanlar, ferritin eşik pahasının 30 µg/L’ye yükseltilmesi halinde demir eksikliği tanısı alan bayan sayısının besbelli biçimde artacağını savunuyor. Bu görüş, mevcut tarama kriterlerinin tekrar kıymetlendirilmesi gerektiğini gündeme getiriyor.

NEDEN BAYANLARDA DAHA YAYGIN?

Demir eksikliğinin bayanlarda daha sık görülmesinin en önemli nedenleri ortasında fizyolojik faktörler öne çıkıyor. Bilhassa üreme çağındaki bayanlarda regl döngüsüyle tertipli demir kaybı, gebelik ve emzirme devirlerinde artan demir gereksinimi ve yetersiz beslenme yahut emilim sıkıntıları demir depolarının vakitle tükenmesine yol açabiliyor. Uzmanlar, bu durumun standart testlerle “normal” görünen bayanlarda bile saklı bir eksiklik yaratabileceğine dikkat çekiyor.

UZMANLARDAN ÖNERİLER

Uzmanlar, demir eksikliğiyle çabada şu noktalara dikkat edilmesini öneriyor:

Düzenli ferritin ölçümü: Yalnızca hemoglobin değil, demir depolarını gösteren ferritin bedelleri de denetim edilmeli.

Demir tarafından güçlü beslenme: Kırmızı et, bakliyat ve koyu yeşil yapraklı sebzeler beslenmede yer almalı.

Emilimi azaltan faktörlere dikkat: Çay ve kahve tüketimi, demir emilimini azaltabileceği için öğünlerle birlikte sonlandırılmalı.

Takviyeler doktor kontrolünde kullanılmalı: Gerekli durumlarda demir desteği kesinlikle uzman teklifiyle alınmalı.