Kahverengi yumurta tarih oluyor: Marketler beyaz yumurtaya geçti
Market alışverişlerinde sıkça karşılaştığımız ‘beyaz mı kahverengi yumurta mı?’ ikilemi sona eriyor. Bir devir daha doğal olduğu niyetiyle tercih edilen kahverengi yumurtalar, artan üretim maliyetleri ve değişen hayvancılık standartları nedeniyle yerini beyaz yumurtalara bırakıyor. Dal temsilcileri, önümüzdeki beş yıl içinde kahverengi yumurtanın piyasadan büsbütün silinebileceğini öngörürken, bu dönüşümün gerisinde tüketici alışkanlıklarından çok üretim iktisadı bulunuyor.
Beyaz ve kahverengi yumurta ortasında besin kıymeti açısından bir fark olmasa da beyaz yumurtlayan tavukların daha az yemle daha fazla yumurta üretmesi, daha uzun müddet verimli kalması ve lojistikte daha az fire vermesi üreticiler için büyük avantaj sağlıyor. Hayvan refahı, tedarik sürekliliği ve maliyet avantajlarının birleşmesiyle beyaz yumurta perakende zincirlerinde tek seçenek haline gelirken, bir devir pazarın hâkimi olan kahverengi yumurtanın hissesi yüzde 30’lara kadar geriledi.
Hollanda basınından De Telegraaf gazetesinin Salı günü yayımladığı habere nazaran, Alman tüketicilerin beyaz yumurtaya olan talebi, Hollanda’daki yumurta pazarını da direkt etkiliyor. Alman Yumurta Üreticileri Birliği Lideri Henner Schönecke, beyaz yumurta veren tavukların daha uzun yaşadığını ve daha verimli olduğunu belirtti.
Tarım iktisadı uzmanı Peter van Horne’a nazaran, beyaz yumurtaların raflardan kahverengi yumurtaların yerini alması ekonomik açıdan kaçınılmaz. Van Horne, Hollanda’da üretilen yumurtaların yaklaşık yüzde 50’sinin Almanya’ya ihraç edildiğini hatırlatarak, “Almanlar için yumurtanın rengi değerli değil. Yaklaşık yüzde 9 daha ucuz olması kâfi,” dedi.
Van Horne ayrıyeten Hollandalı tüketicilerin de vakitle daha ucuz yumurtalara yöneleceğini tabir etti. “Bazı tüketiciler kahverengi yumurtaların daha doğal ya da hayvan dostu olduğunu düşünüyor. Fakat bu algı, geçmişte hür dolaşan tavukların kahverengi, kafes tavuklarının ise beyaz yumurta vermesinden kaynaklanıyor,” diye konuştu.
Beyaz yumurta veren tavuklar, daha küçük ve hafif olacak halde yetiştiriliyor. Bu tavuklar 18 ayda ortalama 450 yumurta üretirken, kahverengi yumurta veren tavuklarda bu sayı yaklaşık 380’de kalıyor. Daha az yem tüketmeleri sayesinde karbon salımı da daha düşük oluyor.
Uzmanlara nazaran beyaz tavuklar birebir vakitte daha az agresif davranışlar sergiliyor ve bu durum hayvan refahını artırıyor. Van Horne, “Kahverengi yumurtaların beyaz yumurtalara nazaran üstün olduğunu gösteren tek bir neden bile bulamıyorum,” dedi.
Hollanda’daki Lidl marketleri, etraf dostu üretim yapan Kipster firmasından beyaz yumurta satarken, ülkenin en büyük süpermarket zinciri Albert Heijn de yüklü olarak beyaz yumurta satıyor. Albert Heijn, sera gazı emisyonlarını 2018’e kıyasla yüzde 45 azaltma gayesi doğrultusunda gelecekte sadece beyaz yumurta satacağını açıkladı.
